عاشقانه

معرفی و درون‌مایه: عشق، اصلی‌ترین و پررنگ‌ترین مضمون در تاریخ هزار ساله‌ی ادبیات پارسی است. شعر عاشقانه، آینه‌ای است که حالات مختلف روح انسان در مواجهه با زیبایی و محبت را بازتاب می‌دهد. در این گونه اشعار، شاعر (عاشق) با زبانی سرشار از احساس، نیاز و تضرع، به گفتگو با معشوق می‌نشیند و از ناز و بی‌وفایی او یا از شوق دیدار سخن می‌گوید.

انواع عشق در شعر پارسی: اشعار این بخش طیف وسیعی را شامل می‌شوند:

۱. عشق زمینی (مجازی): عشقی ملموس و انسانی میان عاشق و معشوق. سعدی شیرازی را خداوندگار این نوع عاشقانه می‌دانند که روابط انسانی را با زبانی سهل و ممتنع به تصویر کشیده است.

۲. عشق آسمانی (حقیقی): جایی که معشوق زمینی پله‌ای می‌شود برای رسیدن به معشوق ازلی (خداوند).

۳. عشق تلفیقی: شاهکار شعر فارسی (به‌ویژه در سبک حافظ) که در آن مرز میان عشق زمینی و الهی چنان در هم تنیده است که مخاطب را در لذتی دوچندان فرو می‌برد.

کلیدواژه‌های اصلی: در اشعار عاشقانه، مفاهیمی چون «فراق و هجران»، «وصال»، «رقیب»، «چشم و ابروی یار» و «سوز و گداز» بارها تکرار می‌شوند که هر کدام دنیایی از معانی را در خود دارند.