معنی قاسمی دمشقی

[ سِ یِ دِ مِ ] (اِخ) محمد سعیدبن قاسم بن صالح حلاق [ ۱۲۸۵ - ۱۳۱۷ هـ . ق. / ۱۸۴۲ -۱۹۰۰ م. ] یکی از ادیبان و دانشمندان دمشق است. وی به صنعت های شامی آشنا بود و دربارهٔ آنها کتابی به نام ۱- بدائع الغرف فی الصناعات والحرف، به ترتیب حروف تهجی برشتهٔ نگارش کشید و مجموعه ای دارد به نام ۲- سفینة الفرج فی ماهب و دب و درج که به طرز کشکول نوشته است. ۳- تنقیح الحوادث الیومیه. ۴- الثغر الباسم و آن را در شرح حال پدرش نوشته است. ۵- دیوان شعرهای او. رجوع به مقدمهٔ شرح الام حسینی خطی و تراجم اعیان دمشق، خطی ص ۸۱ و بدایع التحف و منتخبات التواریخ دمشق ص ۷۲۲ و الاعلام زرکلی چ ۲ ج ۷ ص ۱۳ شود.[ سِ یِ دِ مِ ] (اِخ) جمال الدین محمدبن محمد سعیدبن شیخ قاسم قاسمی دمشقی سرآمد علماء دمشق بود و از بسیاری از آنان بواسطه پارسائی و استقامت امتیاز داشت. وی علاوه بر وقوف به اسرار شریعت و علوم دینی به دانش و فرهنگ عصری نیز توجه داشت و بدین جهت روش علمی او بر دیگران تفوق و برتری داشت. دولت وی را به شهرها و قراء سوریه برای ایراد درس ها و کنفرانس های علمی اعزام میداشت و چهار سال متوالی در این وظیفه بود سپس به مصر رفت و از مدینه نیز دیدن کرد و چون به وطن برگشت حسودان وی را به تأسیس مذهب تازه در دین متهم کردند و آن را مذهب جمالی نامیدند تا آنجا که به سال ۱۳۱۳ هـ . ق. دولت وقت وی را بازداشت کرده و مورد بازپرسی قرار داد و چون برائت وی ثابت گشت آزاد گردید و حاکم دمشق از او معذرت خواست. او از این پس به خانه نشست و به تألیف و تدریس عمومی و خصوصی پرداخت و مقالات متنوع بیشماری در مجلات و روزنامه ها منتشر ساخت. گفته اند تألیفات او از هفتادودو تألیف افزون است. جرجی افندی حداد در مصیبت مرگ وی گوید: نم یا جمال الدین غیر مروع ان الزمان بما ابتلیت کفیل فستعرف الاجیال قدرک فی غد ان کان لم یعرفه هذا الجیل. (المشرق جزء ۲۴ ص ۲۹۳). او راست: ۱- الاجوبة المرضیه. این کتاب در دمشق به سال ۱۳۲۶ هـ . ق. در ۳۷صفحه چاپ شده است. ۲- ارشاد الخلق الی العمل بخبر البرق. در دمشق به سال ۱۳۲۹ در ۱۰۴ صفحه چاپ شده است. ۳- الاسراء و المعراج. این کتاب به سال ۱۳۳۱ در دمشق به چاپ رسیده است. ۴- اوامر مهمه فی اصلاح القضاء الشرعی. در دمشق به چاپ رسیده است. ۵- الاوراد المأثورة در بیروت به سال ۱۳۲۰ به چاپ رسیده است. ۶- تاریخ جهمیّه و معتزله به سال ۱۳۲۰ در صیدا به چاپ رسیده است. ۷ -تعطیر المشام فی مآثر دمشق الشام. این کتاب را در ضمن رساله ای به نام «اختیارات احمدبن تیمیه» دیدم ولی تحقیق نکردم که چاپ شده است یا نه. (مؤلف معجم المطبوعات). ۸- تنبیه الطالب الی معرفة الفرض والواجب، این کتاب در مصر به سال ۱۳۲۶ چاپ شده است. ۹ -جوامع الآداب فی اخلاق الانجاب. این کتاب در چاپخانهٔ سعادت مصر به سال ۱۳۳۹هـ . ق. / ۱۹۲۱ م. در ۱۵۱ صفحه چاپ شده است. ۱۰ - خطب و آن مجموعهٔ خطبه های مؤلف است که در دمشق به سال ۱۳۲۵ در ۱۲۷ صفحه چاپ شده است. ۱۱ -حیاة البخاری که در شهر صیدا به سال ۱۳۳۰ چاپ شده است. ۱۲ - دلائل التوحید در دمشق به سال ۱۳۳۰ در ۲۰۷ صفحه چاپ شده است. ۱۳ -الشای والقهوه والدخان که در مصر به سال ۱۳۲۰ چاپ شده است. ۱۴ -شذرة من السیرة المحمدیة. این کتاب در مصر در چاپخانهٔ المنار به سال ۱۳۲۱ چاپ شده است. ۱۵ - شرح المیدانیة فی التجوید. ۱۶ -شرح الاسباط که در دمشق به سال ۱۳۳۱ چاپ شده است. ۱۷ -الطائر المیمون فی حل لغز الکنز المدفون. این کتاب در دمشق به سال ۱۳۲۲ چاپ شده است. ۱۸ -فتاوی مهمة فی الشریعة الاسلامیة در محاکم عثمانی مصر. این کتاب مجموعه ای است از فتاوای علماء رسمی اسلام در قسطنطنیه که بر اساس فتوای علماء اربعه نوشته است. مؤلف آن قاسمی و محمد عبده است و در مصر به سال ۱۳۳۱ در ۲۴ صفحه به طبع رسیده است. ۱۹ - الفتوی فی الاسلام (علم اصول) این کتاب در دمشق به سال ۱۳۲۹ در ۷۲ صفحه چاپ شده است. ۲۰ -مذاهب الاعراب و فلاسفة الاسلام فی الجن. این کتاب به سال ۱۳۲۸ در چاپخانهٔ مقتبس دمشق در ۵۲ صفحه طبع شده است. ۲۱ -المسح علی الجوربین و ضمیمهٔ آن کتاب دیگری است به نام الاستیناس لتصحیح انکحة الناس. این کتاب در چاپخانهٔ ترقی دمشق به سال ۱۳۳۲ چاپ شده است. ۲۲ -موعظة المؤمنین من احیاء علوم الدین. جزء دوم این کتاب در مطبعهٔ سعادت مصر به سال ۱۳۳۱ چاپ شده است. ۲۳ -النفحة الرحمانیة، شرح متن المیدانیة فی التجوید و در ذیل شرح تکمله ای است در آداب قرائت و قرائت کننده، و در دمشق به سال ۱۳۲۳ به طبع رسیده است. ۲۴ -نقد النصائح الکافیة علی تعدیل معاویه. این کتاب ردّ است بر کتاب «النصایح الکافیه عن تولی معاویه» تألیف محمدبن عقیل و به سال ۱۳۲۸ در دمشق چاپ شده است. (معجم المطبوعات ج ۲ ستون ۱۴۸۳ تا ۱۴۸۶).