معنی سماک

[ سَ مْ ما ] (ع ص) ماهی فروش. ج، سماکین. (دهار) (منتهی الارب) (مهذب الاسماء) (ناظم الاطباء).[ سُ ] (اِ) سماق. رجوع به سماق شود.[ سِ ] (ع اِ) آنچه بدان چیزی را بردارند و بلند کنند. (از منتهی الارب) (از ناظم الاطباء). || بالای سینه تا متصل چنبر گردن. (منتهی الارب). جزء بالای سینه تا محل اتصال چنبر گردن. || (ص) راه نیک و محفوظ. (ناظم الاطباء).[ سِ ] (اِخ) نام ستاره ای و آن منزل چهاردهم قمر است. و آن دو هستند یکی را سماک اعزل و دیگری را سماک رامح یا رائح گویند. (آنندراج) (غیاث). دو ستاره است روشن یکی سماک اعزل و دیگری سماک رامح. (منتهی الارب). منزلی است از منازل ماه. (مهذب الاسماء): چه مایه شبان دیده اندر سماک خروشان بدم پیش یزدان پاک.فردوسی. یکی کاخ بد تارک اندر سماک نه از رنج دست و نه از آب و خاک.فردوسی. خورشید پیشکار و قمر ساقی لاله سماک و نرگس پروینم.ناصرخسرو. ابر درخش بیرق بحر نهنگ پیکان قطب سماک نیزه بدر ستاره لشکر.خاقانی. در واسطهٔ نیشابور سمکی تا سماک و فلکی تا من بر افلاک ظاهر شد. (ترجمهٔ تاریخ یمینی). در مسیرش سماک آن جدول گاه رامح نمود و گاه اعزل.نظامی. و سنان نیزه سماک را لقمه سمک دریا سازند. (جهانگشای جوینی). در شب مهتاب مه را بر سماک از سگان و عوعو ایشان چه باک.مولوی. وحدت اندر وحدت است این مشتری از سمک رو تا سماک ای معنوی.مولوی. از آن پس که بد مرکب من نجیبی سماک و ثریا مرا شد مراکب.حسن متکلم. - سماک اعزل؛ نام ستاره ای از قدر اول در صورت سنبله در جنوب سماک رامح و آن منزل چهاردهم از منازل قمر است و برابر او(سماک رامح) سوی جنوب دیگر ستاره ای است بزرگ و روشن او را سماک اعزل خوانند. (از جهان دانش و التفهیم): بر فلک از دستبرد کلک او از سماک رامح اعزل کرده اند.خاقانی. - سماک یا سماک رامح یا رامح فلکی؛ بیرون از صورت عوا ستاره ای است بزرگ برابر بنات النعش او را سماک رامح خوانند. (التفهیم ص ۱۰۱). ستاره ای است که نزدیک وی ستاره ای دیگر است که آن را نیزهٔ سماک گویند و سماک دیگر نیز هست که نزدیک خود ستارهٔ دیگر ندارد و آن را سماک اعزل گویند، یعنی بی سلاح. (آنندراج) (غیاث اللغات): هرگاه که سماک رامح برآید اول خزان باشد. (ذخیرهٔ خوارزمشاهی). بر نیزهٔ او سماک رامح کمتر ز زحل سنان ندیده ست.خاقانی. حیدر فاروق عدل جعفر فرقان سپاه کز شرف او سماک رمح سپاهش سزد. خاقانی. توقیع سماک ها مسلسل گه رامح بود و گاه اعزل.نظامی. در مسیرش سماک آن جدول گاه رامح نمود و گاه اعزل.نظامی. رجوع به گاهنامهٔ سال ۱۳۱۱ سیدجلال الدین تهرانی ص ۷۳، صور الکواکب ص ۵۲ و لغت نامه ذیل کلمهٔ رامح شود.