معنی زایل وتد

[ یِ لِ وَ تَ ] (ترکیب اضافی، اِ مرکب) در نزد اهل رمل: خانه های سوم و ششم و نهم و دوازدهم است و آنها را ساقط عن الوتد نیز گویند بجهت آنکه هر یک از این خانه ها نظر بطالع ندارد و خانهٔ اول و چهارم و هفتم و دهم را وتد و خانهٔ پنجم و هشتم و یازدهم را مائل وتد نامند. (از کشاف اصطلاحات الفنون: وتد). رجوع به وتد و مایل وتد شود. || اهل رمل در سیر نقطه: سومین خانه را از هر یک از خانه های آتشی، بادی، آبی و خاکی، زائل وتد آتش و زائل وتد باد و زایل وتد آب و زایل وتد خاک نامند. و فائدة آن در حساب آشکار شود چنانکه میگویند: وتد دلیل آحاد، مائل دلیل عشرات، زائل دلیل مئات و وتد الوتد دلیل الوف است. و بدانکه اگرنقطهٔ مطلوب در وتد باشد خوب بود و دلیل برعزت و قدر و قیمت آن شی ء کند و شهرت او در همه آفاق. و اگر در زائل بود دلیل بی قدری و بی قیمتی و بی عزتی آن شی ء کند و مجهولی او در همه آفاق. و نقطه در وتد مطلوب را حاصل کند بی مانع کاری بزرگ بود.. و در زائل دلیل است بر عدم حصول، و نیز وتد دلیل حامل است. یعنی آن چیز بالفعل در وجود آید و مایل دلیل مستقبل است. و زائل ضعیف است، دلیل بر ماضی کند، یعنی از گذشته میپرسد. (از کشاف اصطلاحات الفنون ج ۲ ص ۱۴۵۳). رجوع به وتد، مایل وتد و وتد الوتد شود. || بر طبق اصطلاح اهل رمل در مراتب سیر نقطه: نقطه را اگر در عنصر خود باشد وتد نامند و اگر در سوم عنصر خود باشد زایل وتد و اگر در چهارم عنصر خود باشد وتد الوتد گویند. مثلاً: نقطهٔ آتش در خانه های آتشی وتد است... و در خانه های خاکی وتد الوتد. و همچنین نقطهٔ آبی در خانه های آبی وتد است و در خانه های آتشی زائل الوتد و علیهذا القیاس نقطهٔ باد و خاک. (از کشاف اصطلاحات الفنون). رجوع به وتد و اوتاد زایله شود.