معنی یبات

[ یَ ] (اِ) این کلمه در برخی از فرهنگها از جمله در رشیدی و برهان و آنندراج و جهانگیری و شعوری و جز آنها به معنی خراب آمده است. مرحوم دهخدا مؤلف لغت نامه در یادداشتی نوشته اند: «این کلمه در برهان قاطع به معنی خراب آمده است و یقیناً غلط و مصحف یباب است.» دکتر معین در حاشیهٔ برهان قاطع دو بیت زیر مولوی را بنقل از جهانگیری و رشیدی به شاهد نقل کرده است : کدام صبح که عشقت پیاله ای آرد ز خواب برجهد این خفته بخت گوید هات طرب که از تو نباشد یبات می گذرد بیار می که به جان آمدم ز عشق یبات. و سپس افزوده است که از این بیت معنی منقص و بیهوده استنباط می شود و ظاهراً معنی خراب را از مصحف یباب (عربی) به همین معنی گرفته اند.