معنی کاهل

[ هِ ] (ع اِ) میان دو کتف ستور. (غیاث). قسمت بالای پشت بدن که گردن بدان پیوندد و آن ثلث بالای ستون فقرات است و در آن شش مهره است. یا میان دو کتف یا پیوندگاه گردن در پشت... ج، کواهل. (از اقرب الموارد). سر کتف و استخوان برآمدهٔ کرانهٔ دوش ستور یا عام است یا دوش که سه یک حصه پشت سر است محتوی شش مهره یا مابین دو کتف، یا بن گردن از پشت. ج، کواهل. (منتهی الارب): برآوردم زمامش تا بناگوش فروهشتم هویدش تا به کاهل.منوچهری. || (ص) مرد کهل گردیده یعنی سیاه و سپید موی شده. (منتهی الارب) (محیطالمحیط). || گشن جوشان تیز شهوت. (منتهی الارب). || (اِ) ذوکاهل، کنایه از مرد خشمناک است. (منتهی الارب). || شدیدالکاهل، بلندجانب صاحب شوکت و قوت. (منتهی الارب).[ هِ ] (ص) تن آسان. تن پرور. تنبل. (یادداشت مؤلف). سست. (غیاث): [ چغانیان ] ناحیتی بزرگ است و بسیار کشت و برز و برزیگران کاهل. (حدود العالم). که اندر جهان سود بی رنج نیست کسی را که کاهل بود گنج نیست.فردوسی. چو کاهل شود مرد هنگام کار از آن پس نیاید چنان روزگار.فردوسی. نگویی مرا کز چه ای روزگار گریزانی از من چو کاهل ز کار.فردوسی. هرگز نشود خسیس و کاهل اندر دو جهان به خیر مشهور.ناصرخسرو. آن نظر بر بخت چشم احول کند کلب را کهدانی و کاهل کند.مولوی. گفت هرچه کالهٔ سیم و زر است آن برد زان هر سه کو کاهلتر است.مولوی. هرک او عمل نکرد و عنایت امید داشت دانه نکشت کاهل و دخل انتظار کرد. سعدی. ترکیب ها: - کاهلانه. کاهل رو. کاهل شدن. کاهل قدم. کاهل مزاج. کاهل وار. کاهلی. رجوع به هر یک از این مدخل ها در ردیف خود شود.