معنی کاتب رومی

[ تِ بِ ] (اِخ) ابوالحسین جوهربن عبداللََّه معروف به (کاتب رومی) سردار بزرگ فاطمیه از غلامان معز فاطمی و از بزرگان زمان خود بود. در دولت فاطمی خدمت های بزرگ انجام داد و آثار پسندیده بیادگار گذارد. بنای شهر قاهره و جامع الازهر از یادگارهای معروف اوست. قاهره را پس از فتح مصر بنا کرد و بنام معز یا قاهرهٔ معزیه معروف شد و عمارت جامع الازهر را در ۱۷ رمضان ۳۶۱ بپایان رسانید. وی اول کسی است که مذهب تشیع و تبجیل آل علی علیهم السلام را در مصر رواج داد، شنبهٔ ۱۴ ربیع الاول ۳۵۸ از افریقا بقصد تسخیر مصر حرکت کرد و سه شنبهٔ ۱۲ روز مانده به آخر شعبان همین سال مصر را از دست اخشیدیان بگرفت و روز جمعه ده روز مانده به آخر شعبان به منبر رفت و خطبه ای بنام معز خواند و مژدهٔ فتح بدو فرستاد، کارها در این نواحی به دست جوهر اداره میشد تا جمعهٔ ۱۷ محرم ۳۶۴. و در این تاریخ معزول شد و روز پنجشنبه ده روز به آخر ذی القعدهٔ ۳۸۱ در مصر وفات یافت و همهٔ شعرا او را مرثیه گفتند و مآثرش را در اشعار یاد کردند. معز در سال ۳۶۱ از دارالملک منصوریه بیرون آمد و در سال ۳۶۲ وارد قاهره گردید. حسین بن جوهر هم یکی از سرداران بزرگ فاطمیان در عصرالحاکم بامراللََّه (۳۸۶ -۴۱۱) بود و در سال ۴۰۱ با جمعی از بستگانش کشته شد (وقایع مزبور در ابن خلکان و تاریخ مصر بشرح آمده است) (غزالی نامه ص ۲۸). چون خاطر المعزلدین اللََّه از ضبط ممالک موروثی فراغت یافت ابوالحسن جوهربن عبداللََّه را که در سلک غلامانش منتظم بود و به کاتب رومی اشتهار داشت در سنهٔ سبع و اربعین و ثلاث مائه بغایت تربیت و رعایت سرافراز ساخته با لشکری گران بصوب اقصی بلاد مغرب فرستاد، و جوهر تا ساحل دریای اوقیانوس و جزایر خالدات رفته آن ولایت را به تحت تصرف درآورد و مظفر و منصور با غنایم موفور بخدمت المعزلدین اللََّه بازگشت... (حبیب السیر چ خیام ج ۲ ص ۴۵۲).