معنی واژه نصف

[ نِ ] (ع اِ) نیمهٔ چیزی. (منتهی الارب) (آنندراج). نیمه. (ترجمان علامهٔ جرجانی ص ۱۰۰) (ناظم الاطباء) (مهذب الاسماء). نیم. نیم از هر چیزی. (ناظم الاطباء). یکی از دو قطعهٔ چیزی . (از اقرب الموارد). یکی از دو پارهٔ مساوی چیزی. (از المنجد). نَصف. نُصف. (منتهی الارب) (آنندراج) (ترجمان علامهٔ جرجانی ص ۱۰۰) (از اقرب الموارد) (المنجد). ج، اَنصاف. - اسطرلاب نصف. رجوع به نصفی شود. - نصف العمر. رجوع به همین مدخل در ردیف خود شود. - نصف النهار. رجوع به همین مدخل در ردیف خود شود. - نصف قطر؛ نیم از دایره. (ناظم الاطباء). - امثال: از نصف ضرر برگشتن. نصفٌ لی و نصفٌ لک واللََّه خیرالناصفین : کنایه از توافق کردن دو تن در تقسیم کردن چیزی میان خود. || وسط. (یادداشت مؤلف). میان. (ناظم الاطباء). میان چیزی. وسط چیزی. - نصف روز؛ ظهر. نیمروز. - نصف شب؛ نیمه شب. نیمشب. || داد. (منتهی الارب) (آنندراج) (ناظم الاطباء) (مهذب الاسماء). عدل. (ناظم الاطباء) (المنجد). انصاف. (اقرب الموارد) (المنجد). نصف [ نَ / نُ ] . (از اقرب الموارد). || (ص) متوسط از مردم. (منتهی الارب) (آنندراج). که از اواسط ناس باشد. (از اقرب الموارد). که از اواسط مردم باشد یعنی یا در سن یا قامت نه کوچک باشد و نه بزرگ. (از المنجد). مذکر و مؤنث و واحد و جمع در وی یکسان است. (منتهی الارب) (از اقرب الموارد). || رجل نصف؛ مردی که از اوسط ناس باشد. (ناظم الاطباء). رجوع به معنی قبلی شود.[ نَ ] (ع اِ) نیمهٔ چیزی. (از منتهی الارب) (آنندراج). نیمه. نیم از هر چیزی. (ناظم الاطباء). نصف [ نَ / نُ ]. (منتهی الارب). رجوع به نِصف شود. || داد. (منتهی الارب) (آنندراج) (ناظم الاطباء). عدل. (ناظم الاطباء). انصاف. (اقرب الموارد). نصف [ نَ / نُ ] . (منتهی الارب). || (مص) به نیمه رسیدن. (از منتهی الارب) (از آنندراج) (از ناظم الاطباء) (از اقرب الموارد). || نیمی از روز بگذشتن. (تاج المصادر بیهقی) (زوزنی). || به نیمهٔ چیزی رسیدن. (از ناظم الاطباء) (از زوزنی) (تاج المصادر بیهقی) (از اقرب الموارد) (از المنجد). || نصف گرفتن از قوم. (از منتهی الارب). یک نیمه از قوم گرفتن. (از ناظم الاطباء) (از اقرب الموارد) (از المنجد). نصافة [ نَ / نِ فَ ] . (منتهی الارب) (ناظم الاطباء) (اقرب الموارد). || نیمهٔ چیزی گرفتن. (از منتهی الارب) (از اقرب الموارد) (از المنجد). نصف کردن. (آنندراج). گرفتن نیمهٔ چیزی را. (ناظم الاطباء). || نیمهٔ قدح نوشیدن. (از منتهی الارب) (از اقرب الموارد) (از المنجد). نوشیدن نیمهٔ قدح را. (آنندراج). || به دو نیم تقسیم کردن. (از ناظم الاطباء). به دو نصف تقسیم کردن چیزی را. (از اقرب الموارد) (از المنجد). || خدمت کردن. (از منتهی الارب) (آنندراج) (از ناظم الاطباء) (از اقرب الموارد) (از المنجد). نِصاف. نَصاف. نِصافَة. نَصافَة. (ناظم الاطباء) (المنجد) (از اقرب الموارد).[ نَ صَ ] (ع اِ) داد. (منتهی الارب) (آنندراج) (ناظم الاطباء) (غیاث اللغات). عدل. (ناظم الاطباء). انصاف. (غیاث اللغات). اسم مصدر است از انصاف. (از اقرب الموارد). || جِ ناصف به معنی خادم. (از اقرب الموارد). رجوع به ناصف شود. || (ص) که متوسطالعمر باشد. (از المنجد). نه جوان نه پیر، و مذکر و مؤنث در این یکسان بود. (مهذب الاسماء). || زن میانه سال یا زن به سال چهل و پنج یا پنجاه و مانند آن رسیده. (منتهی الارب) (آنندراج) (ناظم الاطباء). ج، انصاف، نُصُف، نُصف. و تصغیر آن نُصَیف است. (از اقرب الموارد). || زن پیر. (ناظم الاطباء). || مرد پنجاه ساله. (منتهی الارب) (آنندراج). ج، انصاف، نصفون.[ نُ ] (ع اِ) نیمهٔ چیزی. (منتهی الارب) (آنندراج). نصف [ نَ / نَ ] . (منتهی الارب). || داد. (منتهی الارب) (آنندراج) (ناظم الاطباء). عدل. (ناظم الاطباء). انصاف. (اقرب الموارد). نصف [ نَ / نَ ] . (منتهی الارب). || جِ نصف. رجوع به نَصَف شود.[ نُ صُ ] (ع اِ) جِ نصف. رجوع به نَصَف شود.