معنی نحت

[ نَ ] (ع اِ) سرشت. طبیعت. (منتهی الارب) (آنندراج) (ناظم الاطباء) (از اقرب الموارد). نحات. طبیعة. (المنجد). || (ص) خالص. (از اقرب الموارد) محض. (نشوء اللغة): برد نحت؛ سرمای خالص. (منتهی الارب) (آنندراج) (ناظم الاطباء). || (مص) تراشیدن. (غیاث اللغات) (از منتهی الارب) (آنندراج) (ترجمان علامهٔ جرجانی) (دهار) (تاج المصادر بیهقی). تراشیدن (قلم و چوب را). (اقرب الموارد). نجاری کردن چوب را. (از اقرب الموارد) (از المنجد): نحت الحجر؛ سواه و اصلحه، و فی القرآن : {/Bتَنْحِتُونَ مِنَ اَلْجِبََالِ بُیُوتاً۲-۵۲۶:۱۴۹/}؛ تتخذون. (اقرب الموارد). || کندن کوه را. حفر کردن کوه. (از اقرب الموارد) (از المنجد). || مانده و لاغر کردن سفر کسی را. (از منتهی الارب) (از آنندراج) (از اقرب الموارد). || بر زمین زدن کسی را. (از منتهی الارب) (از آنندراج). صرع. (المنجد) (از اقرب الموارد). || زدن: نحته بالعصا؛ ضربه بها. (اقرب الموارد) (المنجد). || گائیدن. (منتهی الارب) (آنندراج) (از ناظم الاطباء). || سرزنش کردن و دشنام دادن. (از المنجد): نحت بلسانه؛ سرزنش کرد و دشنام داد. (اقرب الموارد). نحته بلسانه؛ اغتابه. (المنجد). || طعنه زدن در عرض کسی. (از اقرب الموارد) (المنجد). بد گفتن و کاستن و طعنه زدن حسب کسی را. (از اقرب الموارد). || نفس کشیدن با فغان و ناله و انین. (از ناظم الاطباء). رجوع به نحیت شود. || نالیدن. نحیت. (از ناظم الاطباء). رجوع به نحیت شود. || کلمه ای را از دو کلمه ساختن، مثل صصلق که مرکب است از صهل و صلق، و آن را کلمهٔ منحوته گویند. (از اقرب الموارد). ساختن یک کلمه از چند کلمه، چون حیعله، بسمله، حوقله، حمدله، سبحله. (یادداشت مؤلف). رجوع به منحوته شود.