معنی ناظم‌الاطباء

[ ظِ مُلْ اَ طِبْ با ] (اِخ) علی اکبر (میرزا ... خان)بن محمدحسن بن علی اکبربن محمدعلی بن محمدکاظم بن ابوالقاسم بن محمدکاظم بن سعید شریف نفیسی. از اطبای معروف و دانشمندان قرن چهاردهم هجریست. وی به سال ۱۲۶۳ هـ . ق. در کرمان تولد یافت و پس از تحصیلات مقدماتی با مساعدت وکیل الملک حاکم کرمان به سال ۱۲۸۲ به تهران آمد و در مدرسهٔ دارالفنون به تحصیل طب پرداخت، و در سال ۱۲۸۹ از تحصیل فراغت جست و سال بعد به ریاست مریض خانهٔ دولتی تهران منصوب گشت و تا سال ۱۲۹۸ در این سمت باقی ماند. مقارن این احوال به عضویت مجلس حفظالصحه نیز انتخاب گشت. وی پس از کناره جستن از ریاست مریض خانه سفری به خراسان کرد و یک سال بعد به تهران بازآمد و در سال ۱۳۰۳ به دعوت ظل السلطان به اصفهان رفت و دو سالی در آن حوالی به سر برد. وی در وبای ۱۳۱۰ در تهران صمیمانه به کار مداوای بیماران کمر بست و در همین اوان جزو اطبای حضور پادشاه درآمد، سپس به طبابت مخصوص اندرون سلطنتی انتخاب شد و تا سال ۱۳۲۸ هـ . ق. در این مقام باقی بود. از تألیفات و ترجمه های اوست: ۱- کتابی در علم تشریح. ۲- کتابی در پاتولوژی و کلینیک جراحی. ۳- رساله ای در فیزیک. ۴- رساله ای در جراحی. ۵- رساله ای در تراپوتیک. ۶- کتاب مذاکرات. ۷- کتاب تعلیمات ابتدائی. ۸- نامهٔ زبان آموز. ۹- کتاب پزشکی نامه. ۱۰- فرنودسار یا فرهنگ نفیسی که از مهمترین تألیفات اوست. وی به سال ۱۳۴۲ هـ . ق. درگذشت. برای اطلاع بیشتر از احوال وی رجوع به مقدمهٔ جلد اول فرهنگ نفیسی و تاریخ بیداری ایرانیان ص ۲۱۵ و ریحانةالادب ج ۴ ص ۱۵۸ شود.