معنی منهاج‌الدین عثمان

[ مِ جُدْ دی عُ ] (اِخ) ابن سراج الدین جوزجانی، مؤلف تاریخ طبقات ناصری که به منهاج السراج شهرت یافته است. در سال ۵۸۹ هـ . ق. متولد و در خدمت ملوک غور و غرشستان میزیسته است. وی مردی فاضل و دانا و در علوم دین و حدیث و ادب ماهر بوده است. در فتنهٔ مغول او نیز چون دیگر هموطنان خود چند سال در حدود غور و تولک و غزنین میگشت و در محاربات اصحاب قلاع که با مغول میکردند شرکت می جست و عاقبت در سنهٔ ۶۲۴ ماه جمادی الاولی از راه غزنین و متهان در کشتی نشسته از رود سند به طرف سند و مولتان گریخت و در دربار ناصرالدین قباچه از ممالیک غوریه مقیم گردید و در ماه ذیحجه در پایتخت اچهه به فرمان سلطان مذکور امور تدریس و ریاست مدرسهٔ فیروزی به وی محول گشت و در سال ۶۲۵ هـ . ق. ناصرالدین قباچه خود را غرق کرد و کشورش به دست التتمش افتاد و قاضی منهاج مانند دیگر یاران خود به دربار التتمش تحویل یافت و دیری در خدمت آن سلطان و ناصرالدین محمود شاه پسرش میزیست و کتاب نفیس طبقات ناصری را در تاریخ عمومی به نام این پادشاه در ۶۵۷-۶۵۸ هـ . ق. تألیف نمود. رجوع به سبک شناسی ج ۳ صص ۴۹-۵۰ و رجوع به لباب الالباب ج ۲ صص ۲۸۹-۳۰۳، ۳۶۲، ۳۶۳ و تاریخ مغول اقبال ص ۷۳، ۶۹، ۷۴، ۴۸۳، ۴۸۴، ۵۳۰ شود.