معنی مغص

[ مَ / مَ غَ ] (ع اِ) برنیش. (مهذب الاسماء). دردی است مر شکم را و آن اکثر در روده های باریک عارض شود. (منتهی الارب) (آنندراج). درد شکم و پیچش شکم و پیچش ناف. (ناظم الاطباء). دردی که بر شکم عارض شود و پیچیدگی روده ها. و اگر آن با احتباس مدفوع همراه باشد قولنج نامیده می شود. (از اقرب الموارد). پیچش شکم و پیچش ناف و درد کردن روده. (غیاث). درد شکم و پیچیدگی روده ها بدون احتباس مدفوع چه احتباس مدفوع مخصوص بیماری قولنج است و سدیدی گوید: دردی است در روده های زبرین، ولی به حد قولنج نمی رسد. (از بحر الجواهر). پیچ. پیچش. دل پیچه. زورپیچ. دردی که در شکم عارض شود از کشش روده . (یادداشت به خط مرحوم دهخدا): گربه کرده چنگ خود اندر قفص نام چنگش درد و سرسام و مغص. مولوی (مثنوی چ خاور ص ۲۰۱). ای بسا مرغا ز معده در مغص بر کنار بام محبوس قفص. مولوی (مثنوی چ خاور ص ۱۶۴). و رجوع به کشاف اصطلاحات الفنون شود. || (ص) عرب این کلمه را کنایه از ثقیل دانند و گویند: فلان مغص؛ فلان ثقیل است. (از اقرب الموارد).[ مَ / مَ غَ ] (ع مص) به درد شکم گرفتار شدن. (از ناظم الاطباء) (از منتهی الارب) (از اقرب الموارد).[ مَ غَ ] (ع ص، اِ) اشتر نیک. ج، امغاص. (مهذب الاسماء). شتران سپید گرامی نژاد. جمعی است که از لفظ خود مفرد ندارد و گویند مغصة واحد آن است. ج، امغاص. (از منتهی الارب). شتران سپید گرامی نژاد. (آنندراج) (ناظم الاطباء). شتران برگزیده و گویند شتران و گوسفندان با رنگ سپید خالص و واحد آن مَغَصَة است. (از اقرب الموارد). || فلان مغص من المغص؛ چون کسی سنگین باشد می گویند. (از منتهی الارب) (از ناظم الاطباء).[ مَ غِ ] (ع ص) گرفتار درد شکم. (ناظم الاطباء).