معنی مالی

(ع ص) پرکننده. || پرشونده. (غیاث). پر. مملو. (یادداشت به خط مرحوم دهخدا): از همت درگاه تو عالی شود آن کس کز مهر و وفای تو دلش باشد مالی. سوزنی (یادداشت ایضاً). از مهر و هوای تو مالی است همه دلها زیرا که دلی داری خالی ز حقاد و کین. سوزنی.(ص) به معنی بسیار و فراوان باشد. (برهان) (از فرهنگ جهانگیری) (از فرهنگ رشیدی) (آنندراج): هرکه سرمایهٔ ماهی ز تو دارد حاصل آفتابش ز دل سنگ برآید مالی . سیف اسفرنگ (از فرهنگ رشیدی). || در ملک دکن باغبان را مالی گویند. (برهان). || (معرب، اِ) به یونانی عسل است. (فهرست مخزن الادویه) (تحفهٔ حکیم مؤمن). به لغت یونانی انگبین را گویند که عسل باشد. (برهان). معرب از یونانی «ملی» به معنی عسل (در طب قدیم مستعمل است). (فرهنگ فارسی معین).(حامص) با کلمه های دیگر بصورت مزید مؤخر ترکیب شود و معنی حاصل مصدری دهد: آب مالی. پایمالی. تریاک مالی. خاک مالی. خایه مالی. خشت مالی. دست مالی. دشمن مالی. روغن مالی. ریش مالی. شن مالی. شیره مالی. کاهگل مالی. کلاه مالی. گچ مالی. گل مالی. گوشمالی. لجن مالی. ماست مالی. نمدمالی. (یادداشت به خط مرحوم دهخدا). و رجوع به مال شود.(اِخ) امپراتوری مالی که در قرن سیزدهم بوسیلهٔ «ماندنگها» میان ارتفاعات سنگال و نیجریه تشکیل یافت و تا قرن هفدهم ادامه داشت. (از لاروس). و رجوع به مادهٔ بعد شود.(ص نسبی) منسوب به مال و دولت و ثروت. (ناظم الاطباء). منسوب به مال. مربوط به مال: امور مالی. مشکلات مالی. - مالی و ملکی؛ چیزی که منسوب به مال و ملک باشد یعنی پولی و ملکی. (ناظم الاطباء).(اِخ) جمهوری مالی یکی از کشورهای غربی افریقاست که شامل سرزمین سودان قدیم فرانسه است و در حدود ۱۲۰۴۰۰۰ کیلومتر مربع وسعت و ۵۰۲۰۰۰۰ تن سکنه دارد. پایتخت آن باماکو و زبان رسمی آنجا فرانسه است. شمال و مرکز مالی در صحرای آفریقا قرار دارد، در این حدود قبایل صحرانشین به تربیت مواشی و گله داری اشتغال دارند. در جنوب که به دره های مجاور سنگال و نیجریه محدود میگردد، زراعت برنج و پنبه و ذرت و پستهٔ زمینی رایج است. سودان در سالهای ۱۸۸۰-۱۸۹۵ م. بوسیلهٔ گالینی سردار فرانسه فتح شد و در سال ۱۹۵۸ استقلال یافت و دولت جمهوری در آن تشکیل گردید. در سال ۱۹۵۹ دو دولت سنگال و مالی فدراسیون مالی را بوجود آوردند که در سال ۱۹۶۰ این اتحاد متلاشی شد و سودان قدیم فرانسه نام مالی را برای خود حفظ کرد و در همین سال به استقلال کامل رسید و به طرف مشروطیت با تمایلات سوسیالیستی گامهای اساسی برداشت. در سال ۱۹۶۸ م. نظامیان در این کشور کودتا کردند و رئیس جمهوری «کیتا» را ساقط ساختند. (از لاروس). و رجوع به مادهٔ قبل شود.