معنی قرطاجنة

[ قَ نَ ] (اِخ) کارتاژ. و آن را قرطاجنهٔ اندلس گویند. شهری است در اسپانیا بر کنار دریا که لنگرگاه و مرکز صنعتی است. در این شهر کلیسای بزرگی از قرن سیزدهم م . و آثاری از رومانیهاست. این شهر را سردار قرطاجنه ای هسدروبعل به سال ۲۴۳ ق .م. بنیاد کرد و به نام قرطاجنهٔ نو نامیده شد. در عهد رومانیها و اعراب این شهر عظمت و رونق گرفت و به سال ۱۲۶۹م. به اسپانیا داخل گردید. جمعیت آن به سال ۱۹۵۴م. پنجاه هزار نفر بود. (الموسوعة العربیة). رجوع به کارتاژ شود.[ قَ نَ ] (اِخ) روستای کوچکی بود در خلیج تونس، و آن را قرطاجنهٔ تونس گویند. در ده میلی شمال پایتخت تونس گروهی از کنعانیان که به سرکردگی ملکهٔ فنیقی دیدو از صور بیرون شدند آنجا را بنیاد کردند. این ده به نهایت درجهٔ نیرو و ثروت رسید و در کنار دریای سفید تمدن شگرفی را به وجود آورد و در قرن ششم ق . م. پس از آنکه شهر صور به بابل تسلیم شد قرطاجنه مرکز مستعمرات کنعانی در شمال آفریقا و اسپانیا گردید. گویند جمعیت این شهر به هفتصدهزار تن بالغ میگردید. نوع حکومت آن جمهوری اشرافی بود که دو حاکم که مدت حکومت هر یک، یک سال است آن را اداره میکردند و دارای مجلس سنا مرکب از سیصد نماینده بود، که تا آخر عمر به نمایندگی انتخاب میگردیدند. مردم آن دین کنعانیان را داشتند و بعل و ملقرت صور را میپرستیدند و آدمیان قربان میکردند. لشکریان آن را جیره خواران تشکیل میدادند ولی نیروی واقعی آن در ناوگان دریایی نیرومند و بازرگانی وسیع آن نهفته بود. صادرات بازرگانی آن تا قصدیر که معتقدند در جنوب غربی انگلستان (کورنویل) یا جنوب غربی اسپانیا قرار دارد میرسید. این شهر با یونان در لیبی و در صقلیه (سیسیل) به مبارزه برخاست و به سال ۵۳۶ ق.م. مردم آن کوشش یونانیان را برای پیاده شدن در کورسیکا به شکست منجر ساختند و به سال ۴۸۰ ق .م. یونانیان از کوشش مردم قرطاجنه برای تصرف بقیهٔ سیسیل جلوگیری کردند. آنگاه مردم قرطاجنه با رومیان به پیکار پرداختند. در جنگ دریائی نخستین (۲۶۸ -۲۴۱ ق .م.) مردم قرطاجنه به سرکردگی هملقاربرکه شکست خوردند و مجبور شدند که دژها و استحکامات نظامی خود را در جنوب سیسیل از دست بدهند. اینان در اسپانیا شالودهٔ یک امپراطوری را ریختند و از آنجا ابن هملقارحانی بعل جنگ دوم (۲۱۸ -۲۰۲ ق .م.) را رهبری کرد و از جبال پیرنه و آلپ عبور کردند و به رومیها شکستهای فاحش وارد ساختند ولی رومیها به قرطاجنه یورش بردند و ابن هملقار ناگزیر شد که به افریقا بازگردد. قرطاجنیان در زاما (الجزایر) به سال ۲۰۲ ق .م. شکست خوردند و به سال ۱۴۶ ق .م. رومان ها آن شهر را پس از محاصرهٔ طولانی که مردم از خود مقاومت های قهرمانانه بروز دادند ویران ساختند. و به سال ۴۵ ق .م. قیصر گروهی از رومیان را بر آن حکومت داد و این شهر رونق و اعتبار یافت. فندال به سال ۴۳۹ م. آن را تصرف کرد و به سال ۵۵۳ م. به امپراطوری بیزانس پیوست. اعراب به سال ۶۹۸ م. آن را فتح کردند و در این گیرودار متحمل زیانهای فاحشی گردید. در این شهر قدیس لویی نهم امپراطور فرانسه به سال ۱۲۷۰ م. وفات یافت. وی سرکردگی جنگ صلیبی را به عهده داشت و چون فرانسویان تونس را تصرف کردند در قرطاجنه کلیسای بزرگی به نام وی بنا کردند که در آن کاخ پادشاهی قرار داشت. (الموسوعة العربیة). و رجوع به کارتاژ شود.