معنی قاضی جرجانی

[ جُ ] (اِخ) علی بن عبدالعزیزبن حسن بن علی بن اسماعیل، مکنی به ابوالحسن، فقیه، ادیب، قاضی، شاعر ماهر شافعی وحید زمان و نادرهٔ دوران و در عصر صاحب بن عباد قاضی القضاة ری بوده است. در طبقات الفقهای ابواسحاق شیرازی در عداد فقهاء معدود و در یتیمةالدهر ثعالبی در سلک ادبا وشعرا منسلک بوده و برای تحصیل معارف به اکثر بلاد اسلامی سیاحتها کرده و از هر خرمنی خوشه ای چیده است. تألیفاتی دارد. او راست: ۱- تفسیر القرآن. ۲- تهذیب التاریخ. ۳- الوساطة بین المتبنی و خصومه. و این اشعار از اوست: ماتطعمت لذة العیش حتی صرت للبیت و الکتاب جلیسا ای شی ء اعز عندی من العل م فما ابتغی سواه انیسا انما الذل فی مخالطة النا س فدعهم و عش عزیز ارئیسا. * و قالوا توصل بالخضوع الی الغنی و ما علموا انّ الخضوع هوالفقر و بینی و بین المال شیآن حرما علی الغنی نفسی الابیة و الدهر اذا قیل هذا الیسرا بصرت دونه مواقف خیر من وقوفی بها العسر. وی به سال ۲۹۰ هـ . ق. متولد و به سال ۳۶۲ یا ۳۶۶ هـ . ق. در نیشابور و یا به سال ۳۹۲ در ری وفات یافت و جنازه اش را به جرجان نقل دادند. (ابن خلکان ج ۱ ص ۳۵۲) (معجم الادباء ج ۱۴ ص ۱۴) (معجم المطبوعات ص ۶۸۲) (ریحانة الادب ج ۱ ص ۲۶۰).