معنی قاضی‌زاده

[ دَ / دِ ] (اِخ) موسی بن محمدبن قاضی محمود رومی چلبی از مردم بروسه یکی از دانشمندان ریاضی و هیأت و حکمت است که به خراسان و ماوراءالنهر سفر کرد و به سال ۸۱۱ در شیراز و به سال ۸۱۵ در سمرقند بود و چون امیر الغ- بیک تأسیس رصدخانهٔ سمرقند را به غیاث الدین جمشید دستور داد و غیاث الدین به سال ۸۳۲ قبل از اتمام رصدخانه وفات یافت قاضی زاده متصدی تکمیل آن گردید. سال وفات وی بدست نیامد و معروف است که پیش از اتمام رصدخانه در حدود سال ۸۴۰ وفات یافته و پس از او علی قوشچی متوفی ۸۷۹ آن را اتمام نموده است. تألیفاتی به عربی دارد. او راست: ۱- شرح التذکرة، خطی. در هیأت. زرکلی گوید: آن را در کتابخانهٔ لورنز یانة در فلورانس بشماره «۲۷۱ شرقی» دیدم که به سال ۸۱۱ در شیراز نوشته شده. ۲- شرح اشکال التأسیس سمرقندی، خطی در هندسه که آن را در سمرقند به سال ۸۱۵ به انجام رسانید. ۳- حاشیه ای بر شرح هدایة، خطی و آن حاشیه ای است بر شرح هروی بر هدایة الحکمة ابهری. ۴- شرح ملخص در هیأت، چاپی. (الشقائق النعمانیة در حاشیهٔ ابن خلکان. ج ۱ ص ۱۷ -۳۰) (کشف الظنون و الفهرس التمهیدی ص ۴۷۲) (معجم المطبوعات ستون ۱۴۸۸) (عثمانلی مؤلفلری ج ۳ ص ۲۹۱) (الاعلام زرکلی چ ۲ ج ۷ ص ۲۸۲) (معجم المطبوعات ج ۲ ستون ۱۴۸۹).