معنی قاری زیات

[ زَیْ یا ] (اِخ) حمزةبن حبیب بن عمارةبن اسماعیل قاری کوفی، مکنی به ابوعماره و مشهور به زیات. از اهل قبیلهٔ تمیم یکی از قراء سبعه و از یاران و شیعیان حضرت صادق (ع) بوده و اصول تجوید و قرائت را از آن امام و از اعمش یاد گرفته و خلاد و خلف راویان قرائت وی هستند. حمزه بسیار زاهد و پارسا بود و در تعلیم به اجر و پاداش چشم نداشت. کم میخوابید و ماهی بیست وپنج مرتبه ختم قرآن میکرد. وی اولین کسی است که در متشابهات قرآن کتاب نوشته چنانکه او و ابان بن تغلب نخستین کسانی هستند از شیعه که در علم قرائت به تألیف کتاب پرداخته اند و اولین کسی که از عامه در قرائت تألیف دارد ابوعبید قاسم بن سلام است. او راست: ۱- اسباع القرآن. ۲- حدود آی القرآن. ۳- الفرائض. ۴- قرائة حمزة. ۵- متشابه القرآن. ۶- مقطوع القرآن و موصوله. ۷- الوقف والابتداء فی القرآن. و اینکه سیوطی ابوالحسن کسائی را نخستین کسی ذکر کرده اند که در موضوع متشابه قرآن تألیف کرده است اشتباه و غفلت است زیرا کسائی به سال ۱۸۲ هـ . ق. وفات یافته و وفات حمزه به سال ۱۵۶ هـ . ق. در هفتادوشش سالگی و یا به سال ۱۵۴ و یا ۱۵۵ بوده است. رجوع به ریحانة الادب ج ۲ ص ۱۴۱ و روضات ص ۲۶۳ و ابن خلکان ج ۱ ص ۱۸۴ و ابوعماره حمزةبن حبیب و حمزه ... شود.