معنی واژه فصیح خوافی

[ فَ حِ خوا / خا ] (اِخ) فصیح الدین احمدبن جلال الدین محمد... خوافی مورخ معروف و مؤلف مجمل فصیحی. وی به تصریح خودش در سال ۷۷۷ هـ . ق. متولد شده و به احتمال قریب به یقین وفاتش در سال ۸۴۵ هـ . ق. و بنابراین مدت عمر او ۶۸ بوده است. محل تحصیل و نشو و نمای او ظاهراً هرات بوده و خود او ضمن وقایع سال ۸۰۷ هـ . ق. پس از مرگ تیمور اولین اطلاع را از دخالت خود در امور دولتی میدهد، به این قرار که شاهرخ او را از هرات با دو تن از امرا مأمور تحویل گرفتن خزائن خود از شیخ عمر خازن میکند. نیز از اینکه در ضمن اخبار همان سال اشاره میکند که در قتل سیدحسن خوارزمی نفوذ او مؤثر بوده است، چنین برمی آید که وی در آن سال سابقهٔ خدمتی داشته و از چندین سال پیش وی را در کارهای دولتی راه داده بودند. در سال ۸۲۰ هـ . ق. به عضویت دیوان حضرت اعلی - شاهرخ -منصوب و یک سال بعد معزول شد. در سال ۸۲۴ هـ . ق. برای انجام مهمات دیوانی به کرمان رفت و در سال ۸۲۷ هـ . ق. بازگشت. سرانجام در سال ۸۳۶ هـ . ق. در زمان بایسنغر خدمت دولتی او پایان یافت. سپس خانه نشین شد و همواره از دستگاه حکومت زمان شکایت داشت تا به سال ۸۴۵ هـ . ق. مورد غضب گوهرشادآغا قرار گرفت و به امر او در خانهٔ امیربیک زندانی گردید و در همان سال یک بار آزاد گردید و باز هم چندی نگذشت که به قول خودش «به خانهٔ شوم امیربیک به بندی تنگ تر افتاد». ولی شب چهارم رجب همان سال آزاد شد و از آن پس چگونگی زندگانی او روشن نیست. از او فرزندی به نام نصیرالدین محمد بوجود آمده که در سال ۸۲۶ هـ . ق. درگذشته است. نیز فرزندی دیگر بنام جلال الدین ابوسعید داشته که وفات او را در سال ۸۳۴ هـ . ق. نوشته و برای مرگ او ماده تاریخی هم ساخته است. (از مقدمهٔ مجمل فصیحی چ محمود فرخ).