معنی غرانیق

[ غَ ] (ع اِ) جِ غُرنوق. (منتهی الارب) (اقرب الموارد) (دهار). جوانان زیباشکل. (از غیاث اللغات). جِ غُرنَیق و غرنیق و غِرنَوق و غرونق و غرناق و غرانق. (از اقرب الموارد). غرانق. غرانقة. (اقرب الموارد). رجوع به کلمات مذکور شود. || غَرانیقُ العُلی ََ؛ مراد اصنام است. (غیاث اللغات). در کتب لغت معنی ذکر نکرده اند و این معنی تنها در داستان غرانیق آمده است. داستان غرانیق از داستانهائی است که از طرف مخالفین دین اسلام ساخته شده است و آن حاکی از این است که پیغمبر اسلام بتهای مشرکین را ستایش کرده است. طبری در این باره نویسد. وقتی پیغمبر دید خویشاوندانش از او رو برگردانده و از وی دوری می کنند آرزو کرد که خدا آیه بفرستد شاید به وسیلهٔ آن به خویشاوندانش نزدیک شود، و با محبتی که به خانوادهٔ خود داشت مایل بود این خشونت و دشمنی به نرمی و آشتی مبدل شود. نتیجهٔ این آرزو و تلقین به نفس این شد که وقتی سورهٔ نجم بر او نازل گشت و آن را در مجمع قریش خواند همین که به آیهٔ {/B«أَ فَرَأَیْتُمُ اَللاََّتَ وَ اَلْعُزََّی » ۱-۵۵۳:۱۹/}(قرآن ۵۳/۱۹) رسید شیطان از خیال درونی پیغمبر سوء استفاده کرد و به زبان او گذاشت که در ستایش بتها بگوید: تلک الغرانیق العلی و ان شفاعتهن ترتضی (آنها بتان بزرگ اند، همانا میانجیگری آنها پذیرفته است). قریش از ستایش خدایان خود خرسند گشتند و پذیرفتند. مسلمانان هم تصدیق کردند. همین که پیغمبر به سجده رسید و سوره را پایان داد مسلمانان و مشرکان همه سجده کردند. خبر سازش قریش با پیغمبر به حبشه رسید دسته ای از آنان به مکه برگشتند و دسته ای باقی ماندند. از آنسو جبرئیل بر پیغمبر نازل شد و گفت: چه کردی؟ آنچه خواندی من نیاوردم. سخنی گفتی که خدا نگفته بود! پیغمبر سخت اندوهناک شد، و خدا برای آرامش خاطر وی این آیات را نازل کرد: {/B«وَ مََا أَرْسَلْنََا مِنْ قَبْلِکَ مِنْ رَسُولٍ وَ لاََ نَبِیٍّ إِلاََّ إِذََا تَمَنََّی أَلْقَی اَلشَّیْطََانُ فِی أُمْنِیَّتِهِ فَیَنْسَخُ اَللََّهُ مََا یُلْقِی اَلشَّیْطََانُ ثُمَّ یُحْکِمُ اَللََّهُ آیََاتِهِ وَ اَللََّهُ عَلِیمٌ حَکِیمٌ ». ۱-۳۰۲۲:۵۲/}(پیش از تو پیغمبری نفرستادیم جز اینکه هرگاه آرزوئی میکرد شیطان در آن راه می یافت پس خدا آنچه را که شیطان القاء می کند نسخ کرده و آیات خود را محکم میسازد و خدا دانا و حکیم است). (قرآن ۲۲/۵۲). و پس از آن برای ابطال قول شیطان: {aتلک الغرانیق العلی ...a} این آیات فرودآمد:{/B «أَ لَکُمُ اَلذَّکَرُ وَ لَهُ اَلْأُنْثی ََ `تِلْکَ إِذاً قِسْمَةٌ ضِیزی ََ `إِنْ هِیَ إِلاََّ أَسْمََاءٌ سَمَّیْتُمُوهََا أَنْتُمْ وَ آبََاؤُکُمْ ...۱-۱۸۵۳:۲۱-۲۳/} تا... {/Bلِمَنْ یَشََاءُ وَ یَرْضی ََ».۱۷-۲۰۵۳:۲۶/} (قرآن ۵۳/۱۹ -۲۷). و به قولی این آیات بر پیغمبر نازل شد: {/B«وَ إِنْ کََادُوا لَیَفْتِنُونَکَ عَنِ اَلَّذِی أَوْحَیْنََا إِلَیْکَ لِتَفْتَرِیَ عَلَیْنََا غَیْرَهُ وَ إِذاً لاَتَّخَذُوکَ خَلِیلاً. ۱-۱۵۱۷:۷۳/}(قرآن ۱۷/۷۳). {/Bوَ لَوْ لاََ أَنْ ثَبَّتْنََاکَ لَقَدْ کِدْتَ تَرْکَنُ إِلَیْهِمْ شَیْئاً قَلِیلاً `إِذاً لَأَذَقْنََاکَ ضِعْفَ اَلْحَیََاةِ وَ ضِعْفَ اَلْمَمََاتِ ثُمَّ لاََ تَجِدُ لَکَ عَلَیْنََا نَصِیراً». ۱-۲۴۱۷:۷۴-۷۵/}(قرآن ۱۷/۷۵). ولی از همین آیات که ناقلین داستان ذکر کرده اند معلوم می شود این داستان بی اساس است و افسانه ای بیش نیست، زیرا در آیه آمده: اگر ترا پابرجا نمیساختیم نزدیک بود به کافران بگرائی... پس معلوم می شود خدا پیغمبر را پابرجا ساخته و نگذاشته است به کافران متمایل شود و بتها را بستاید. (رجوع به تفسیر طبری جزء ۱۷ ص ۱۱۹ و ۱۲۰ و تاریخ طبری ج ۳ ص ۱۱۹۲ چ دخویه و الطبقات الکبری ج ۱ صص ۱۳۷ -۱۳۹ و کتاب جنایات تاریخ ج ۳ صص ۱۹ -۴۶ شود و در کتاب اخیر چگونگی داستان و رد آن با دلایل علمی به طور مبسوط آمده است). بت ستودن بهر دام عامه را همچنان دان کالغرانیق العلی ََ. مولولی (مثنوی).[ غْرا / غِ ] (اِخ) تلفظ ترکی از گرانیک .رجوع به گرانیک شود.