معنی صحنه

[ صَ نَ ] (اِخ) یکی از بخش های شهرستان کرمانشاهان. این بخش در شمال باختری شهرستان واقع و حدود آن بشرح زیر است: از طرف شمال به بخش سنقر کلیائی از شهرستان کرمانشاه. از طرف جنوب خاور کنگاور کلیائی از شهرستان کرمانشاه. از طرف جنوب خاور شهرستان نهاوند. از طرف جنوب بخش هرسین کرمانشاه. از طرف جنوب باختر دهستان دروفرامان بخش مرکزی کرمانشاه. از طرف باختر بدهستان های پای روند و بیلوار بخش مرکزی کرمانشاه. آب و هوای بخش نسبت به پستی و بلندی متغیر است بدینطریق که هوای دهستانهای خدابنده لو، کندوله سردتر از قسمت دشت دینور و دهستان چمچمال معتدل تر از سایر نقاط است و هوای قرای مجاور رودخانهٔ دینور دهستان چمچمال که برنج کشت مینمایند مالاریائی است. قرای بخش از رودخانه های گاماسیاب، دینور و شعبات آنها و چشمه ها مشروب می شود. محصول عمدهٔ بخش غلات آبی و دیمی، چغندر و حبوبات، لبنیات، تریاک و توتون می باشد. در این بخش چهار رشته کوه اصلی و چندین رشتهٔ منشعب از آنان مشاهده می شود: ۱ -سلسلهٔ کوه پراو -این کوه در باختر بخش و شمال دشت دروفرامان واقع شده، امتداد آن شرقی و غربی و بکوههای شمالی تنگ کنشت متصل می شود. ارتفاع کوه بیستون واقع در شمال آبادی بیستون ۲۷۹۴ گز و بلندترین قلهٔ آن در خاور آبادی کوفه ۳۳۵۲ گز است. ۲ -سلسلهٔ کوه شمالی - از قلهٔ مشهور امروله رشته ای در جهت شمال باختر منشعب از گردنهٔ مله ماس گذشته بارتفاعات شمالی دره خلیل منتهی می شود. بلندترین قلل این رشته کوه امروله بارتفاع ۳۱۹۳ گز، نخودچال در شمال آبادی کل گدار بارتفاع ۳۲۶۷ گز و قلهٔ دالاخانی بارتفاع ۳۱۳۸ گز است. ۳ -رشتهٔ کوه بوالین -بین دهستان دینور و دهستان چمچمال و رودخانه های گاماسیاب و دینور واقع شده. ارتفاع بلندترین قلهٔ آن ۲۵۰۹ گز است. ۴ - ارتفاعات جنوبی عامله و سراب بادیه که در منتهی الیه جنوبی بخش واقع و بلندترین قلهٔ آن ۲۲۶۷ گز است. برای اینکه ارتفاعات نسبت بدشت ها کاملاً مجسم شود ارتفاع چند نقطهٔ مهم تعیین می شود. ارتفاع صحنه ۱۳۴۲ گز. بیستون ۱۳۱۱ گز. میان راهان ۱۳۵۱ گز است. مهم ترین چشمه های این بخش عبارت اند از: سرآب بید سرخ مشهور به سرآب صحنه -سرآب بخوران -سرآب برناج -سرآب غلام ویس و سرآب چهار چشمهٔ صحنه. راه شوسهٔ کرمانشاه به طهران از وسط دهستانهای چمچمال و حومه، راه شوسهٔ کرمانشاه به سنقر از وسط دهستان دینور میگذرد. بواسطهٔ مسطح بودن اراضی بخش به اکثر قرای مهم، تابستان اتومبیل میتوان برد. بخش صحنه از چهار دهستان زیر و از ۲۱۱ آبادی تشکیل (شده است و) جمعیت آن ۴۷۵۰۰ تن است. دهستان جومه ۱۰ آبادی ۶۲۰۰ تن. دهستان خدابنده لو ۲۱ آبادی ۳۹۰۰ تن. دهستان دینور ۸۳ آبادی ۲۳۷۰۰ تن. دهستان چمچمال ۹۷ آبادی ۱۳۷۰۰ تن. دهستان حومهٔ صحنه از ده آبادی تشکیل شده، قرای مهم آن عبارت اند از: سرآب بید سرخ و بید سرخ. (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج ۵).[ صَ نَ ] (اِخ) قصبهٔ مرکزی بخش صحنه شهرستان کرمانشاهان در ۶۱ هزارگزی کرمانشاه کنار شوسهٔ کرمانشاه به طهران واقع. مختصات جغرافیائی آن بشرح زیر است: طول ۴۷ درجه و ۳۳ دقیقه و عرض ۳۴ درجه و ۲۹ دقیقه -ارتفاع از سطح دریا ۱۳۴۲ گز. بنابراین ۳۲ گز از کرمانشاه مرتفع تر است. هوای قصبه بواسطهٔ کثرت اشجار، رودخانهٔ دربند صحنه، وزش باد از دهلیز آب باریک و دربند خوش آب و هوا و تابستان معتدل است. آب قصبه از زه آب درهٔ دربند چهار چشمه تأمین می شود. محصول عمده غلات، حبوبات، انواع میوه جات، چغندرقند، تریاک، توتون میباشد. شغل ساکنین، عده ای کاسب بازار و در حدود ۸۰ گاوبند زارع دارد. باغات میوه، قلمستانهای بسیار آبادی صحنه را محصور نموده است. خانه ها در بلندی پشته و کنار خاوری رودخانه واقع عموماً قدیم ساز و مرغوب اند. دکاکین قصبه در طول کوچه ای بعرض ۴ الی ۵ گز واقع، در حدود ۲۴۰ باب دکان مختلف و چند باب قهوه خانه در کنار شوسه دارد. از ادارات دولتی بخشداری، شهرداری، اقتصادی، پست و تلگراف، تلفن، آمار، کشاورزی، دام پزشکی، بهداری، فرهنگ، گروهان ژاندارمری، دایرهٔ شعبهٔ بانک ملی، یک دبستان پسرانه و یک دخترانه، مسجد، یک خانقاه دارد. (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج ۵). در صحنه دخمه ای است که فروهر بالای آن منقوش است و این دخمه از آثار مادها است. (ایران باستان ص ۲۲۱) (تاریخ صنایع ایران).