معنی رعایت

[ رِ یَ ] (ع اِمص) رعایة. نگاهداشت. نگاهداری. نگاه داشتن حق کسی را. (فرهنگ فارسی معین). نگاهداشت حق. حفظ. نگاهداری. نگهداری. نگهداشت. (ازیادداشت مؤلف): حقوق هواخواهی و اخلاص دولت به رعایت رسانیده شد. (کلیله و دمنه). - به رعایت خدمات وی؛ به پاس خدمات او. (یادداشت مؤلف). - رعایت حق؛ حفظ آن. ملاحظهٔ آن. (یادداشت مؤلف). - رعایت حکم الهی نکردن؛ پاس فرمان خدای نداشتن. (یادداشت مؤلف). - رعایت قانون؛ حفظ آن. (یادداشت مؤلف). || پاس داشتن. (یادداشت مؤلف). پاس داشتن (رعیت و غیره را). (فرهنگ فارسی معین). پاس. ملاحظه. (فرهنگ فارسی معین) (یادداشت مؤلف). مراعات. (یادداشت مؤلف): اگر رعایت و نواخت و نیکوداشت خویش را از ما دور کند حال ما بر چه جمله گردد؟ (تاریخ بیهقی چ ادیب ص ۱۲۵). رعایا از وی در ظل عنایت و رعایت باشند. (سندبادنامه ص ۶). هیچکس را غم ولایت نیست کار اسلام را رعایت نیست.مسعودسعد. خلایق اقالیم عالم را در کنف رعایت و حمایت او آورده. (کلیله و دمنه). اطراف و حواشی آن به نصرت دین حق و رعایت مناظم خلق مؤکد گشت. (کلیله و دمنه). گفت حسن رای و صدق رعایت پادشاه مرا از مال مستغنی کرده است. (کلیله و دمنه). ناصر سبکتکین همگنان را در کنف رعایت خویش گرفت و به مصالح و مناجح همه قیام نمود. (ترجمهٔ تاریخ یمینی ص ۱۶). در ذمت عنایت و رعایت حاجب آلتونتاش گریخت. (ترجمهٔ تاریخ یمینی ص ۳۴۲). به تدبیر ملک و رعایت رعیت مشغول شد. (ترجمهٔ تاریخ یمینی ص ۲۸۶). به تقدیم لطف به رعایت مهمات حاج و اقبال بر ابواب عدل و توفر بر تیمارداشت رعیت نام نیک اندوخت. (ترجمهٔ تاریخ یمینی ص ۲۸۸). او چون ابر به رعایت همه و به کفایت جمله فرارسیدی. (ترجمهٔ تاریخ یمینی ص ۳۶۳). شاه که ترتیب ولایت کند حکم رعیت به رعایت کند.نظامی. در رعایت امور مملکت سستی کردی. (گلستان). جفای تو بر دل بغایت خوش است ز شه بر رعیت رعایت خوش است. میرشاهی. - امثال: یک رعایت قاضی به از هزار گواه. (از مجموعهٔ امثال چ هند). || پاسبانی کردن. (فرهنگ فارسی معین) (یادداشت مؤلف). || تکریم. احترام. (فرهنگ فارسی معین). || سیاست و تدبیر. (یادداشت مؤلف). || بخشایش. (یادداشت مؤلف). || نوازش. مهربانی. (فرهنگ فارسی معین). مهربانی. (یادداشت مؤلف). || دستگیری. احسان. || صیانت احوال و اعمال و اوقات. (از فرهنگ فارسی معین). این اصطلاح عرفانی است و مراعات و محافظت کردن است و عبارت از صیانت احوال و اعمال و اوقات باشد و گفته شده است: «الرعایة صون بالعنایة» زیرا اگر صیانت خالی از عنایت باشد صیانت کامله حاصل نشود و بالاخره اولین درجهٔ رعایت. رعایت اعمال. دوم: رعایت احوال و سوم: رعایت اوقات است. (از فرهنگ علوم عقلی تألیف دکتر سجادی).