معنی خمر

[ خَ ] (ع مص) پوشانیدن. منه: خمره خمراً. || پنهان کردن. منه: خمر الشی ء. || نوشیدن می. || شرم داشتن. || مایه کردن در خمیر. || گذاشتن آرد سرشته و گل و لای را تا خمیر شود. (منتهی الارب) (از تاج العروس) (از لسان العرب).[ خِ ] (ع اِ) بدخواهی. حقد. کینه. غل. (منتهی الارب) (از تاج العروس) (از لسان العرب).[ خُ ] (ع اِ) جِ خمار. (منتهی الارب) (از تاج العروس) (از لسان العرب).[ خُ مُ ] (ع اِ) جِ خمار. (منتهی الارب) (از لسان العرب) (از تاج العروس).[ خَ مَ ] (ع اِ) جماعت مردم و انبوهی آنها. || تغییر از آن حالی که بر آن بود. || آنچه مردم را بپوشاند از سقف و کوه و وادی و مغاک و درخت و ریگ توده و مانند آنها. || (اِمص) دوختگی بار دیگر دو کرانهٔ توشه دان یک باردوخته را. (منتهی الارب) (از تاج العروس) (از لسان العرب).[ خَ مَ ] (ع مص) پنهان شدن. منه: خمر عنی خمراً؛ پنهان شد از من. || پنهان ماندن خبر. (منتهی الارب) (از لسان العرب) (از تاج العروس). منه: خمر الخبر عنی.[ خَ مِ ] (ع ص) جای بسیارمی. || با خمار. (منتهی الارب) (از تاج العروس) (از لسان العرب). منه: رجل خمر؛ ای مرد باخمار؛ او هو الذی خامره الداء.[ خِ مِ رر ] (ع اِ) معجر زنان. (منتهی الارب) (از تاج العروس) (از لسان العرب).[ خَ ] (ع اِ) شراب. می. آب انگور که مسکر بود. (ناظم الاطباء). باده. مُل. مدام. عقار. قهوه. قرقف. راح. تریاق. نبیذ. سویق. رحیق. بگماز. راف. ام زنبق. سَکَر طلاء. عصیر. ناطل. حانیه. شَمول. کمیت. سلاف. صهباء. (یادداشت بخط مؤلف): {/Bیََا أَیُّهَا اَلَّذِینَ آمَنُوا إِنَّمَا اَلْخَمْرُ وَ اَلْمَیْسِرُ وَ اَلْأَنْصََابُ وَ اَلْأَزْلاََمُ رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ اَلشَّیْطََانِ فَاجْتَنِبُوهُ لَعَلَّکُمْ تُفْلِحُونَ .۱-۱۹۵:۹۰/} (قرآن ۵/۹۰). {/Bمَثَلُ اَلْجَنَّةِ اَلَّتِی وُعِدَ اَلْمُتَّقُونَ فِیهََا أَنْهََارٌ مِنْ مََاءٍ غَیْرِ آسِنٍ وَ أَنْهََارٌ مِنْ لَبَنٍ لَمْ یَتَغَیَّرْ طَعْمُهُ وَ أَنْهََارٌ مِنْ خَمْرٍ لَذَّةٍ لِلشََّارِبِینَ . ۱-۲۴۴۷:۱۵/}(قرآن ۴۷/۱۵). {/Bوَ دَخَلَ مَعَهُ اَلسِّجْنَ فَتَیََانِ قََالَ أَحَدُهُمََا إِنِّی أَرََانِی أَعْصِرُ خَمْراً وَ قََالَ اَلْآخَرُ إِنِّی أَرََانِی أَحْمِلُ فَوْقَ رَأْسِی خُبْزاً تَأْکُلُ اَلطَّیْرُ مِنْهُ نَبِّئْنََا بِتَأْوِیلِهِ إِنََّا نَرََاکَ مِنَ اَلْمُحْسِنِینَ .۱-۲۹۱۲:۳۶/} (قرآن ۱۲/۳۶). لذت انهار خمر اوست ما را بیحساب راحت ارواح لطف اوست ما را بی محن. منوچهری. بشهر غزنی از مرد و زن نماند دو تن که یک زمان بود از خمر شوق او هشیار. (از تاریخ بیهقی). تو ای بی خرد گر خود از جهل مستی چه بایدت بس خمر و رنج خمارش.ناصرخسرو. ز خمر تن چو تو خرمست گشته شاید که خویشتن بکشیم از تو ما که هشیاریم. ناصرخسرو. خمر مثلهای کتاب خدای.ناصرخسرو. خمر کلمات او بر راووق نقد و ارشاد پدر صفا یافته. (ترجمهٔ تاریخ یمینی). و راه تظاهر بخمر و رمز محظورات شرع بربست. (ترجمهٔ تاریخ یمینی). روان خمر و چنگ اوفتاده نگون. سعدی (بوستان). خم آبستن خمر نه ماهه بود در آن فتنه دختر بیفکند رود. سعدی (بوستان). شرط است جفا کشیدن از یار خمرست و خمار و گلبن و خار. سعدی (طیبات). هرجا گلست خارست و با خمر خمارست. (گلستان سعدی). || هرچه مسکر بود. زیرا زمانی که آیهٔ تحریم خمر در مدینه نازل شد شراب انگوری در مدینه نبود بلکه شراب خرما بود. (ناظم الاطباء). || تمر هندی. (یادداشت بخط مؤلف). - امثال: ما هو بخل و لا خمر؛ نه سرکه است و نه شراب. کنایه از اینکه نه خیری در اوست نه شری.