معنی خلایق

[ خَ یِ ] (ع اِ) خلائق. جِ خلیقة. (دهار) (ناظم الاطباء). برایا. مخلوقات. مردم. (یادداشت بخط مؤلف): و پولی (پُلی) ساختند و خلایق و چهارپایان بدان می گذشتند. (ترجمهٔ تفسیر طبری). ندانم یک تن از جمع خلایق که در دل تخم مهر تو نکشته. بوالمثل (از صحاح الفرس). درآ ای حجت زیبا سخن گوی که بردی از خلایق در سخن گوی. ناصرخسرو. و خلایقی را تربیت کرد تا چون سولاخ شود آن زنبیل رود. (فارسنامهٔ ابن بلخی ص ۱۳۸). اما خداوند را معلوم نیست کی این مرد طالب ملک است و خلایق تبع خویش کرد. (فارسنامهٔ ابن بلخی ص ۸۷). توانگر خلایق آنست که در بند شره و حرص نباشد. (کلیله و دمنه). تا خلایق روی زمین آلوده و مرفه پشت بدیوار امن و فراغ آوردند. (کلیله و دمنه). بشناختم که آدمی، شریفتر خلایق و عزیزتر موجودات است. (کلیله و دمنه). خلایق بندهٔ حاجات خویشند. (اسرارالتوحید). النبی النبی آرند خلایق بر زبان.خاقانی. خلایق را چو نیکو خواه گردد به اجماع خلایق شاه گردد.نظامی. خلایق که زر در زمین می نهند بر او قفل و بند آهنین می نهند.نظامی. در باغ رو ای سرو خرامان که خلایق گویند مگر باغ بهشتست و تو حوری. سعدی (خواتیم). چو سال بد از وی خلایق نفور. سعدی (بوستان). حسن ظن خلایق در حقم بر کمالست. (گلستان). خزائن تهی کرد و پر کرد جیش چنان کز خلایق بهنگام عیش.سعدی. - امثال: خلایق هرچه لایق، نظیر: به هر کس آنچه لایق بود، دادند.