معنی خبیث

[ خَ ] (ع ص) پلید. ناپاک. ضد طیب. (از منتهی الارب) (اقرب الموارد) (تاج العروس) (متن اللغة). ج، خُبُث، خُبَثاء، اَخباث، خَبَثَه، خَبیثون. جج، اخابیث : {/Bقُلْ لاََ یَسْتَوِی اَلْخَبِیثُ وَ اَلطَّیِّبُ وَ لَوْ أَعْجَبَکَ کَثْرَةُ اَلْخَبِیثِ. ۱-۱۱۵:۱۰۰/}(قرآن ۵/۱۰۰). {/Bمََا کََانَ اَللََّهُ لِیَذَرَ اَلْمُؤْمِنِینَ عَلی ََ مََا أَنْتُمْ عَلَیْهِ حَتََّی یَمِیزَ اَلْخَبِیثَ مِنَ اَلطَّیِّبِ . ۱-۱۴۳:۱۷۹/}(قرآن ۳/۱۷۹). || آنکه یاران بد داشته باشد. (از منتهی الارب) (ناظم الاطباء) (آنندراج). || مَرید. مارِد. (یادداشت بخط مؤلف). || نامرغوب. مقابل جید و سلیم. (یادداشت بخط مؤلف). بنابرقول تهانوی بنقل از شارح مصابیح در اول کتاب بیع خبیث برای ردیی ء از خواسته و مال نیز استعمال شده آنجا که می فرماید «ولاتیمموا الخبیث منه تنفقون» یعنی مال و خواسته ای که ردیی ء وی است انفاق نکنید. رجوع به «کشاف اصطلاحات الفنون» شود. || هرچیز حرام مانند زنا. (از منتهی الارب) (اقرب الموارد) (تاج العروس). در شرح مصابیح در اول کتاب بیع آمده: خبیث در اصل هر چیزی را گویند که بواسطه ردائتش آنرا مکروه و ناپسند شمارند و در حرام نیز استعمال شده بواسطهٔ آنکه شارع آنرا ردیی ء و مکروه شمرده چنانچه لفظ طیب را برای حلال استعمال کرده و فرموده : {/Bوَ لاََ تَتَبَدَّلُوا اَلْخَبِیثَ بِالطَّیِّبِ.۵-۹۴:۲/}(قرآن ۴/۲). یعنی حرام را بجای حلال بکار نبرید. (از کشاف اصطلاحات الفنون). || هر چیز پلید. ج، خَبائث. (از منتهی الارب) (اقرب الموارد). قبیح. زشت : دگر پند و بندش نیاید بکار درخت خبیث است بیخش برآر. سعدی (بوستان). || گربز. (از منتهی الارب) (تاج العروس) (متن اللغة). || هر چیزی است بدبوی و بدطعم مانند سیر و پیاز. (از منتهی الارب) (اقرب الموارد). || در اصطلاح اهل درایه لفظ خبیث از الفاظ ذم و قدح است. و راوی خبیث کسی است که روایتش قابل قبول نیست. || هر چیز که عرب آنرا پلید میداند مانند عقرب و مار. (از منتهی الارب) (اقرب الموارد) (تاج العروس). ج، خَبائث. || سفله. فرومایه. پست. ناپاک و بی شرم : شهنشه نیارست کردن حدیث که بر وی چه آمد ز خبث خبیث. سعدی (گلستان). خبیث را چو تعهد کنی و بنوازی بدولت تو نگه میکند به انبازی. سعدی (گلستان). یکی از خبیثان شهر این سخن بحاجی رسانید و دادش جواب. سلمان ساوجی.[ خِ بْ بی ] (ع ص) پرخُبث. زشتکار. (از اقرب الموارد) (متن اللغة). ج، خبیثون، خبیثین.