معنی حسین نوری

[ حُ سَ نِ ] (اِخ) ابن محمدتقی بن محمدعلی نوری مازندرانی محدث رجال شناس معاصر معروف به حاج میرزاحسین نوری در ۱۲۵۴ هـ . ق. / ۱۸۳۸ م. در فومن مازندران متولد گشت و به عراق مهاجرت کرد و در نجف در ۱۷ جمادی دوم ۱۳۲۰ هـ . ق. /۱۹۰۲ م. درگذشت. او راست: «فصل الخطاب فی تحریف الکتاب» که موجب طعن بر وی گردید و کتابی بنام «کشف الارتیاب» در رد آن نوشته شد و حاجی نوری نیز ردی بر «کشف الارتیاب» نگاشت و حاج شیخ آقا بزرگ تهرانی مؤلف ذریعه کتابی بنام «النقداللطیف» در محاکمه میان ایشان با تأیید حاجی نوری نگاشت. (ذریعه ج ۱۰ ص ۲۲۰). و نیز او راست: «مستدرکات الوسائل» که ذیلی است بر کتاب «تفصیل وسائل الشیعه» تألیف شیخ حر عاملی که در سه جلد بزرگ چاپ شده و اخیراً نیز در چندین مجلد تجدید چاپ شده است. دیگر از آثار او «دارالسلام» در خواب نما شدن و «کشف الاستار» و «البدر المشعشع فی ذریة موسی المبرقع» و «تحفةالزائر» و «جنةالماوی» و «حاشیهٔ منتهی المقال» و «سلامةالمرصاد» و «شاخهٔ طوبی» و «صحیفهٔ علویه» و «صحیفهٔ سجادیهٔ چهارم» که ذیل است بر «صحیفهٔ سجادیه سوم» تألیف عبداللََّه افندی و «ظلمات الهاویة» و «فیض قدسی» در تاریخ خاندان مجلسی و «کلمهٔ طیبة» و «لؤلؤ و مرجان» که در آن به روضه خوانان تاخته و موجب دشمنی آنان و طعن بر وی گردید. و مستدرک مزار بحار و «معالم العیر» که مستدرک جلد هفدهم بحار است و «مواقع النجوم» و «میزان السماء» و «النجم الثاقب» و «نفس الرحمان» که در احوال سلمان فارسی است. وی شاگرد شیخ عبدالحسین، شیخ العراقین و شیخ مرتضی انصاری و حاجی ملا علی کنی و میرزا محمدحسن شیرازی و سید مهدی قزوینی و میرمحمدهاشم خوانساری بوده است و معروف ترین شاگرد وی حاج شیخ آقا بزرگ تهرانی مؤلف الذریعه و حاج شیخ عباس قمی میباشند. (ریحانة الادب) (هدیة الاحباب ص ۱۸۰) (ذریعه) (اعیان الشیعه ج ۲۷ ص ۱۳۹) (ایضاح المکنون) (معجم المؤلفین) (هدیة العارفین ج ۱ ص ۳۳۰). قزوینی گوید: صاحب ترجمه کتابخانهٔ جامع و معتبری داشت که در ایران و عراق عرب نظیر آن در کمیت و کیفیت گویا یافت نمیشد ولی بعد از وفات او بکلی متفرق شد. وی پدرزن مرحوم شیخ فضل اللََّه نوری مقیم تهران و جد مادری اولاد او بود و بسیاری از کتب نفیسهٔ نادرهٔ او را در شش سال قبل که راقم این سطور (قزوینی) به ایران مراجعت نمود نزد آقا ضیاءالدین نوری پسر شیخ فضل اللََّه دید، ولی بعد از وفات او معلوم نشد عاقبت آن کتب به کجا انجامید. (وفیات معاصرین بقلم محمد قزوینی مجلهٔ یادگار سال ۳ شمارهٔ۵). مقداری از این کتب که نزد خاندان بهزادی در تهران بود توسط حاج آقا حسین بروجردی خریداری شد و به عراق عرب منتقل گردید و اکنون در نجف در کتابخانهٔ مدرسهٔ بروجردی موجود است.