معنی حسام‌السلطنه

[ حُ مُسْ سَ طَ نَ ] (اِخ) ابونصرمیرزا پسر سلطان مرادمیرزا است. رجوع به مادهٔ بعد شود.[ حُ مُسْ سَ طَ نَ ] (اِخ) جهانگیرمیرزا ابونصر پسر سلطان مرادمیرزا است. پس از مرگ سلطان مراد این لقب به پسرش ابونصرمیرزا داده شد و پس از مرگ او به جهانگیرمیرزا پسر ابونصرمیرزا رسید. آقای روح اللََّه خالقی استاد تار و نویسندهٔ معاصر در جلد اول کتاب سرگذشت موسیقی مینویسد: جهانگیرمیرزا در سال ۱۲۶۰ هـ . ش. متولد گردیده و از کودکی به هنرهای زیبا علاقمند بوده و از درباریان دستگاه مظفرالدین شاه بشمار میرفته است. وی در باغ خانهٔ خویش و در حاشیهٔ گلکاری های قشنگ و زیبای آن ارباب ذوق و هنر را پذیرائی میکند. وی نوازندگی ویولون را نزد تقی دانشور (اعلم السلطان) فرا گرفت. جهانگیرمیرزا با مرحوم عارف و شادروان ملک الشعرای بهار آمیزش داشته و آهنگ یکی دو تصنیف معروف این شاعر در دستگاه شور و ابوعطا از اوست. وی علاوه بر ویلون به پیانو و عود و سه تار نیز آشناست و سوت هم خوب میزند. این شاهزاده با اینکه نزدیک به هفتادوپنج سال از سنش میگذرد هنوز هم لطف و ذوق و شور و نشاط جوانی را از دست نداده است. (یغما، ش ۳ خرداد ۱۳۳۹ هـ . ش. صص ۱۴۰-۱۴۱).[ حُ مُسْ سَ طَ نَ ] (اِخ) سلطان مرادمیرزا فرزند عباس میرزا و برادر محمدشاه قاجار و عموی ناصرالدین شاه و سردار سپاه او بود در زمان وی محمد امین خان شاه خوارزم (خیوه) به مرو دست اندازی کرد. ناصرالدین شاه حسام السلطنه را با کمک فریدون میرزا فرمانفرما به جنگ او گسیل داشت. در نقطه یی بنام آق دربند نزدیک سرخس سپاه مختلط ازبک و ترکمان شکست خورد و محمد امین خان کشته گردید (۱۲۷۱ هـ . ش.) اما دولت تزاری مانع از اشغال حوضهٔ علیای جیحون شد و ناصرالدین شاه که بقاء سلطنت خاندان قاجار را مدیون تزارها می دید از آنجا صرف نظر کرد و حسام السلطنه را مأمور فتح هرات کرد. اما پس از فتح هرات سپاه انگلیسی به وسیلهٔ کشتی در سواحل خلیج فارس پیاده شدند (۱۲۷۲ هـ . ش.) و تا اهواز پیش آمدند. ناصرالدین اینجا نیز تسلیم شد و فرخ میرزا سفیر ایران در پاریس، عهدنامه ای در ۱۵ فصل با انگلستان امضاء کرد. و بموجب آن دولت ایران هرات را تخلیه کرد و استقلال افغانستان را به رسمیت شناخت، و از مجازات خائنین صرف نظر کرد، و کاپیتولاسیون در ایران برقرار گردید. حسام السلطنه مانند دیگر شاهزادگان در تهران بخوشی میگذرانید. خانه های وی در کوچه ای که در مغرب گذر نوروزخان است واقع و به کوچهٔ حسام السلطنه معروف میباشد و اکنون بانک پارس در خیابان بوذرجمهری ضلع غربی کوچهٔ حسام السلطنه را تشکیل میدهد. حسام السلطنه در تهران درگذشت. رجوع به روضةالصفای ناصری ج ۱۰ و مجلهٔ یغما، ش ۳ خرداد سال ۱۳۳۹ هـ . ش. ص ۱۴۰ شود.[ حُ مُسْ سَ طَ نَ ] (اِخ) محمدتقی میرزا فرزند فتح علیشاه است. مادرش از طایفهٔ بختیاری بود و مریم خانم خواهر پشت و کالبدی او زن رستم خان برادر اللهیارخان آصف الدوله بود. محمدتقی میرزا در حیات پدر حکومت عراق را داشت و فتحعلیشاه وی را کدخدای کل عراق خطاب میکرده است. حسام السلطنه گاهی با برادرهای دیگر خود که حاکم ولایات مجاور بودند، اختلاف پیدا میکرد و کار به جنگ و جدال میکشید و فتحعلیشاه مجبور بود یک نفر را برای برقراری نظم به عراق و بروجرد بفرستد. محمدتقی میرزا خسیس و ممسک بوده و صاحب تاریخ عضدی مینویسد: یک روز واعظی در حضور شاهزاده بالای منبر دعا کرد که «الهی دولت حسام السلطنه را به قائم آل محمد برسان». ابوسعیدمیرزا پسرش از پائین منبر در حضور جمع فریاد کرد که دعا ضرورت ندارد زیرا این دعا ناکرده باشد مستجاب. دولتی را که نه خودش صرف کند نه به ما بدهد مسلماً متعلق به قائم آل محمد خواهد بود. پس از جلوس محمدشاه به تخت سلطنت، محمدتقی میرزا دستگیر و با چند تن از برادران و برادرزاده ها به قلعهٔ اردبیل فرستاده شد. (مجلهٔ یغما، ش ۳ خرداد ۱۳۳۹ هـ . ش. ص ۱۳۹).