معنی حتات

[ حُ ] (اِخ) ابن یزیدبن علقمةبن جری بن سفیان بن مجاشع دارم دارمی مجاشعی... ابن اسحاق و ابن کلبی او را در وفد بنی تمیم که به نزد پیغمبر آمدند برشمردند. ابن هشام گوید: او است که گفت: لعمر ابیک فلاتکذبن لقد ذهب الخیر الا قلیلاً لقد فتن الناس فی دینهم و ابقی ابن عفان شراً طویلاً. ابن عبدالبر از ابن اسحاق و ابن الکلبی نقل کرده است که: پیغمبر میان معاویه و حتات صیغهٔ برادری خواند. پس حتات در زمان خلافت معاویه درگذشت و معاویه ارث وی را به برادری بُرد. پس فرزدق شعری در این باره بسرود. ابن هشام داستان شعر فرزدق را دگرگونه آورده گوید حتات در جنگها با معاویه می بود و چون از یک جنگ بازگشت و جوائزی دریافت پس از اندک مدت درگذشت و معاویه ارث او برگرفت و فرزدق قصیده ای در این موضوع بسرود. دارقطنی در المؤتلف و از طریق او ابوعمر از روایت نصربن علی از اصمعی از حارث بن عمیر از ایوب نقل کند که حتات با جاریةبن قدامة و احنف بن قیس بر معاویة وارد شدند. پس به آن دو تن هر یک صدهزار درم و به حتات هفتادهزار درم جائزه داد، پس آن دو حتات را از تفاوت خبر دادند. حتات نزد معاویه شد و گفت: مرا در بنی تمیم مفتضح ساختی، آیا حسب من عالی نیست؟ یا مُسّن نیستم؟ یا در میان طائفه فرمانروا نیستم؟ معاویه گفت: چرا؟ حتات گفت: چرا از من کاستی؟ گفت: ایشان علوی مذهب بودند و من دینشان را خریداری کردم، و تو را به دین خود واگذاشتم. حتات گفت: خواهش دارم دین مرا خریداری کن. پس معاویه سی هزار درم دیگر بدو داد، و پس از چندی درگذشت و معاویه ارث او برد، و فرزدق آن قصیده بسرود: ابوک و عمی یا معاوی اورثا تراثاً فتختار التراث اقاربه فما بال میراث الحتات اکلته و میراث حرب جاء ذلک أکثره. پس معاویة حق فرزدق بداد. ولیکن ابوعمر گفته است که: حتات فرزندانی به نام عبداللََّه و عبدالملک و جز آنها داشت، و بنی حتات موالی بنی امیه شدند. عسقلانی گوید: باید دقت کرد که این موضوع با بردن معاویه ارث او را چگونه جمع شود؟ رجوع به الاصابه ج ۱ ص ۳۲۵ و ۳۲۶ و حاشیهٔ البیان و التبیین ج ۲ ص ۱۸۶ و قاموس الاعلام ترکی شود. در عقد الفرید چ محمدسعید العریان ج ۳ ص ۲۹۸ و تنقیح المقال و در حاشیهٔ امتاع الاسماع ص ۴۳۵ از ابن هشام و ابن کثیر و طبری نام او را حباب آورده اند. و رجوع به حباب بن یزید شود.[ حَ ] (ع اِ) آوازها. غوغا. (منتهی الارب).[ حُ ] (ع اِ) تراشه از هر چیزی. (معجم البلدان). و ریزهٔ آن. (منتهی الارب). خراشهٔ هرچیز، یعنی آنچه به حک از چیزی فروریزد. || آنجای که پادشاهان به کسی جدا کرده دهند مانند التمغا. (منتهی الارب). اقطاع.[ حُ ] (اِخ) نام مردی است. (معجم البلدان).[ حُ ] (اِخ) قطیعه ای است به بصره. (معجم البلدان). و رجوع به حت شود.[ حُ ] (اِخ) ابن ذریح. مرزبانی گفت: در روز جنگ پل کشته شد و پدر او در رثای وی سرود: ابغی الحتات فی الجیاد و لاأری له شبهاً مادام للََّه ساجدُ و کان حتات کالشهاب حیاته و کلّ شهاب لامحالة خامِدٌ. (الاصابة ج ۲ ص ۵۸).[ حُ ] (اِخ) ابن عمرو انصاری برادر ابوسیر. صحابیست. و بعضی نام او را حباب بن عمرو گفته اند. رجوع به حباب بن عمرو شود.[ حُ ] (اِخ) ابن یحیی. محدث است.