معنی ایضاح

(ع مص) (از «وض ح») پیدا گشتن. (منتهی الارب). و روشن و آشکار گشتن و پیدا گشتن. (آنندراج) (از اقرب الموارد). || پیدا و آشکار کردن. (منتهی الارب). هویدا گردیدن. (مؤید الفضلا) (تاج المصادر بیهقی). آشکار کردن. (غیاث اللغات): ز پیش خویش بینداز عمدة الکتاب بدست خویش فروشو مسایل ایضاح. مسعودسعد. و بتقریر و ایضاح آن حاجت نیفتد. (کلیله و دمنه). لیکن می نماید که مراد ایشان تقریر سمر و تحریر حکایت بوده است نه تفهیم حکمت و ایضاح موعظت. (کلیله و دمنه). || فرزند سپید شدن مرد را. (منتهی الارب) (آنندراج). || در علم معانی کلمه ای که دلالت دارد بر طلب شرح چیزی مبهم متعلق بسائل و بعد از ذکر آن مبهم معین باشد و مجمل مبین. مثل این آیه:{/B رَبِ اِشْرَحْ لِی صَدْرِی .۲-۵۲۰:۲۵/} (قرآن ۲۰/۲۵). و مثل قول منوچهری: ابر هژبرگون و تماسیح پیل وار در دست اوست یعنی شمشیر اوست ای. و نکته در ایضاح بعد الابهام و تبیین بعد از اجمال آن است که واقع در نفوس است و دیگر آنکه الذ است زیرا که وجدان بعد از طلب الذ است از وجدان پیش از طلب. (از هنجار گفتار صص ۱۳۳ -۱۳۴). رجوع به کشاف اصطلاحات الفنون شود.