معنی الفیة

[ اَ فی یَ ] (اِخ) نام منظومه هایی هزاربیتی یا قریب بدان که دربارهٔ علمی و بیشتر در علم نحو باشد مانند الفیهٔ ابن معطی و الفیهٔ ابن مالک . صاحب مؤیدالفضلا گوید: نام کتابی است در علم نحو منطق و کتابیست که فحش و هجا در آن مذکور است، و صاحب غیاث اللغات آرد: الفیه کتابی است در علم نحو و صرف که هزار بیت دارد -انتهی. ظاهراً مراد الفیهٔ ابن مالک است. و منیری در شرفنامهٔ خود آن را نام کتابی فقهی میداند. صاحب لغات تاریخیه و جغرافیهٔ ترکی (ج ۱ ص ۲۴۴) گوید: الفیه ببعضی از متون شعری که حاوی قواعد علوم عربی است اطلاق میشود و الفیه های معروف بدین قرارند: ۱ -الفیهٔ ابن مالک، مشهورترین الفیه ایست که وسیلهٔ شیخ جمال الدین محمدبن مالک سروده شده است و چند تن آن را شرح کرده اند. ۲- الفیهٔ ابن معطی، سرودهٔ یحیی بن عبدالمعطی متوفی به سال ۶۲۸ هـ . ق. در فن نحو. شروحی نیز دارد. ۳ -الفیهٔ عبدالرحیم بن حسین عراقی متوفی به سال ۸۰۶ هـ . ق. در اصول حدیث. ۴ -الفیهٔ شیخ ابن الوردی در فن تعبیر. ۵ -الفیهٔ قباقبی در فن معانی و بیان. ۶ -الفیهٔ حافظ سیوطی در فنون نحو و تصریف و خط. ۷ -الفیهٔ ابن البرماوی در علم فقه. ۸ -الفیهٔ ابن شحنهٔ حلبی در فرائض. ۹ - الفیهٔ ابوبکر اربیلی که دارای هزار لغز است.