جلال‌الدین محمد بلخی

جلال‌الدین محمد...

جلال‌الدین محمد بلخی

مولانا

دنبال کننده 13

صفحه شخصی

ولیعهد ساختن وزیر، هر یک امیر را جُداجُدا

1
وآنگهانی، آن امیران را بخواندیک به یک تنها به هر یک حرف راند
2
گفت هر یک را به دینِ عیسَوینایِبِ حق و خلیفهٔ من تویی
3
و آن امیرانِ دگر، اَتباعِ توکرد عیسی جمله را اَشْیاعِ تو
4
هر امیری کو کَشَد گردن، بگیریا بُکُش یا خود همی دارَش اسیر
5
لیک تا من زنده‌ام، این وامَگوتا نَمیرم، این رِیاسَت را مَجُو
6
تا نَمیرم من، تو این پیدا مَکُندَعویِ شاهیّ و اِستیلا مَکُن
7
اینک این طومار و اَحکامِ مسیحیک به یک بَرخوان تو بر اُمَّت، فَصیح
8
هر امیری را چُنین گفت او جُدانیست نایِب، جز تو در دینِ خدا
9
هر یکی را کرد، او یک‌یک عزیزهر چه آن را گفت، این را گفت نیز
10
هر یکی را او یکی طومار دادهر یکی ضِدِّ دگر بود، اَلْمُراد
11
جملگی طومارها بُد مُختَلِفهمچو شِکلِ حرف‌ها، یا تا اَلِف
12
حُکمِ این طومار، ضِدِّ حُکمِ آنپیش از این کردیم این ضِد را بیان
بر مبنای نسخه مُصَحَّحِ نیکلسون
+
+
+

وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن

بحر: رمل مسدّس محذوف

بیت ۱: وآنگهانی، آن امیران را بخواند / یک به یک تنها به هر یک حرف راند

  • قافیه: بخواند / راند

  • ردیف: ندارد

  • معنی: پس از آن، وزیر دوازده امیر و پیشوای نصاری را فراخواند و با هر یک به‌تنهایی و در خلوت به گفتگو نشست.

بیت ۲: گفت هر یک را به دینِ عیسَوی / نایِبِ حق و خلیفهٔ من تویی

  • قافیه: عیسَوی / تویی

  • ردیف: ندارد

  • معنی: پنهانی به هر یک از آنان گفت: در آیین حضرت عیسی (ع)، تنها تو جانشین راستین خداوند و خلیفه و وصیِّ من هستی.

بیت ۳: و آن امیرانِ دگر، اَتباعِ تو / کرد عیسی جمله را اَشْیاعِ تو

  • قافیه: اَتباع / اَشْیاع

  • ردیف: تو

  • معنی: و سایر پیشوایان دیگر جملگی زیردست و فرمان‌بردار تواند؛ چرا که عیسی (ع) همهٔ آن‌ها را پیرو و گوش‌به‌فرمان تو قرار داده است.

بیت ۴: هر امیری کو کَشَد گردن، بگیر / یا بُکُش یا خود همی دارَش اسیر

  • قافیه: بگیر / اسیر

  • ردیف: ندارد

  • آرایه: کنایه («گردن کشیدن» کنایه از سرکشی، طغیان و نافرمانی).

  • معنی: هر امیری که در برابرت گردن‌کشی کند و تسلیم نشود، او را فروگیر؛ یا به هلاکت برسان یا در بند اسارت نگه دار.

بیت ۵: لیک تا من زنده‌ام، این وامَگو / تا نَمیرم، این رِیاسَت را مَجُو

  • قافیه: وامَگو / مَجُو

  • ردیف: ندارد

  • معنی: اما تا زمانی که من زنده‌ام این راز را برای کسی بازگو مکن، و تا پیش از مرگ من آشکارا در پی اعمال این ریاست مباش.

بیت ۶: تا نَمیرم من، تو این پیدا مَکُن / دَعویِ شاهیّ و اِستیلا مَکُن

  • قافیه: پیدا / اِستیلا

  • ردیف: مَکُن

  • معنی: تا وقتی که من جان نسپرده‌ام، این سرّ را آشکار مکن و ادعای پیشوایی، سلطنت و چیره شدن بر دیگران سر مده.

بیت ۷: اینک این طومار و اَحکامِ مسیح / یک به یک بَرخوان تو بر اُمَّت، فَصیح

  • قافیه: مسیح / فَصیح

  • ردیف: ندارد

  • معنی: این طومار شریعت و احکام عیسی مسیح را نزد خود نگه دار تا پس از رفتن من، بندهای آن را موبه‌مو، شیوا و آشکارا بر پیروان بخوانی.

بیت ۸: هر امیری را چُنین گفت او جُدا / نیست نایِب، جز تو در دینِ خدا

  • قافیه: جُدا / خدا

  • ردیف: ندارد

  • معنی: او با هر یک از امیران در خلوت چنین نجوا کرد و به دروغ گفت: در دین خداوند جز تو هیچ جانشین و پیشوایی وجود ندارد.

بیت ۹: هر یکی را کرد، او یک‌یک عزیز / هر چه آن را گفت، این را گفت نیز

  • قافیه: عزیز / نیز

  • ردیف: ندارد

  • معنی: او تک‌تک آن سران را با وعده‌های دروغین مغرور و گرامی ساخت؛ و هر سخن و منصبی را که به یکی وعده داده بود، عینا به دیگری نیز گفت.

بیت ۱۰: هر یکی را او یکی طومار داد / هر یکی ضِدِّ دگر بود، اَلْمُراد

  • قافیه: داد / اَلْمُراد

  • ردیف: ندارد

  • معنی: به دست هر یک از آنان طوماری جداگانه سپرد؛ در حالی که مقصود و احکام هر طومار دقیقاً در تضاد و تناقض با طومار دیگر تنظیم شده بود.

بیت ۱۱: جملگی طومارها بُد مُختَلِف / همچو شِکلِ حرف‌ها، یا تا اَلِف

  • قافیه: مُختَلِف / اَلِف

  • ردیف: ندارد

  • آرایه: تشبیه صریح (مانند کردن تناقض و ناهمگونی احکام طومارها به تفاوت و چندگانگی شکل حروف الفبا از «الف» تا «یا»).

  • معنی: تمام آن طومارها با هم در تضاد و ناهمگونی بودند، درست مانند گوناگونی شکل حروف الفبا از آغاز تا پایان.

بیت ۱۲: حُکمِ این طومار، ضِدِّ حُکمِ آن / پیش از این کردیم این ضِد را بیان

  • قافیه: آن / بیان

  • ردیف: ندارد

  • معنی: دستورهای هر طومار ضد احکام طومار دیگر بود؛ همان تناقض‌های شرعی که پیش از این در بخش‌های آغازین داستان شرح داده بودیم.

قسمت نظرات برای این شعر غیر فعال است.
هدیه دادن شعر « ولیعهد ساختن وزیر، هر یک امیر را جُداجُدا»

یکی از دوستان خود را برای خواندن این شعر زیبا دعوت کنید.

شما هنوز کسی را دنبال نکرده‌اید یا دنبال‌کننده‌ای ندارید.

خارج می‌شوید؟

برای خروج از سایت اطمینان دارید؟

برای دسترسی باید وارد شوید