تعظیم نعت مصطفی عَلَيْهِ ٱلسَّلَامُ که مذکور بود در انجیل
جلال‌الدین محمد بلخی

جلال‌الدین محمد بل...

جلال‌الدین محمد بلخی

مولانا

دنبال کننده 15

صفحه شخصی
تعظیم نعت مصطفی عَلَيْهِ ٱلسَّلَامُ که مذکور بود در انجیل

تعظیم نعت مصطفی عَلَيْهِ ٱلسَّلَامُ که مذکور بود در انجیل

تعظیم نعت مصطفی عَلَيْهِ ٱلسَّلَامُ که مذکور بود در انجیل
1
بُود در انجیل، نامِ مصطفیآن سَرِ پیغمبران، بحرِ صفا
2
بُود ذکرِ حِلیه‌ها و شکلِ اوبُود ذکرِ غَزو و صَوم و اَکلِ او
3
طایفهٔ نصرانیان بهرِ ثوابچون رسیدندی بدان نام و خطاب
4
بوسه دادندی بر آن نامِ شریفرو نهادندی بدان وصفِ لطیف
5
اندرین فتنه که گفتیم آن گروهایمن از فتنه بُدند و از شُکوه
6
ایمن از شَرِّ امیران و وزیردر پناهِ نامِ احمد مُستَجیر
7
نسل ایشان نیز هم بسیار شدنورِ احمد، ناصر آمد، یار شد
8
وآن گروهِ دیگر از نصرانیاننامِ احمد داشتندی مُستَهان
9
مُستَهان و خوار گشتند از فِتَناز وزیرِ شوم‌رایِ شوم‌فَن
10
هم مُخَبَّط دینشان و حُکمشاناز پیِ طومارهای کَژبَیان
11
نامِ احمد این‌چنین یاری کندتا که نورش چون نگه‌داری کند؟
12
نامِ احمد چون حِصاری شد حَصینتا چه باشد ذاتِ آن روح‌الامین
بر مبنای نسخه مُصَحَّحِ نیکلسون
+
+
+

وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن

بحر: رمل مسدّس محذوف

آدرس شعر : مثنوی معنوی مولوی دفتر اول ابیات 727 تا 738

نام حکایت : پادشاه جهود که نصرانیان را می کشت از بهر تعصب


بیت ۱: بُود در انجیل، نامِ مصطفی / آن سَرِ پیغمبران، بحرِ صفا

  • قافیه: مصطفی / صفا

  • ردیف: ندارد

  • معنی: در کتاب آسمانی انجیل، نام گرامی حضرت محمد مصطفی (ص) ذکر شده بود؛ همان پیشوا و سرور پیامبران که دریای پاکی و صفای معنوی است.

بیت ۲: بُود ذکرِ حِلیه‌ها و شکلِ او / بُود ذکرِ غَزو و صَوم و اَکلِ او

  • قافیه: شکل / اَکل

  • ردیف: او

  • معنی: در آن کتاب، توصیف ویژگی‌های ظاهری، شمایل، و همچنین شرح جنگ‌ها، روزه‌داری و آداب خوراک و زیستن آن حضرت یاد شده بود.

بیت ۳: طایفهٔ نصرانیان بهرِ ثواب / چون رسیدندی بدان نام و خطاب

  • قافیه: ثواب / خطاب

  • ردیف: ندارد

  • معنی: گروهی از مسیحیان حقیقت‌جو برای دستیابی به پاداش الهی و برکت، هرگاه در هنگام تلاوت انجیل به نام مقدس و خطابات مربوط به او می‌رسیدند...

بیت ۴: بوسه دادندی بر آن نامِ شریف / رو نهادندی بدان وصفِ لطیف

  • قافیه: شریف / لطیف

  • ردیف: ندارد

  • آرایه: کنایه («رو نهادن» کنایه از ارادت، کرنش و تبرک جستن).

  • معنی: با احترامی عمیق بر آن نام گرامی بوسه می‌زدند و صورتِ تکریم خود را بر آن اوصاف پاکیزه و دلنشین می‌نهادند.

بیت ۵: اندرین فتنه که گفتیم آن گروه / ایمن از فتنه بُدند و از شُکوه

  • قافیه: گروه / شُکوه

  • ردیف: ندارد

  • معنی: در گرماگرم آشوب خونینی که شرح دادیم، همان گروهِ حق‌شناس از گزند فتنه و هیبت و هراسِ آن جنگ خانمان‌سوز در امان ماندند.

بیت ۶: ایمن از شَرِّ امیران و وزیر / در پناهِ نامِ احمد مُستَجیر

  • قافیه: وزیر / مُستَجیر

  • ردیف: ندارد

  • معنی: آنان از ستم امیران و فریبکاریِ وزیر رهایی یافتند، زیرا در پناهِ نام گرامی احمد (ص) امان‌یافته و در امان بودند.

بیت ۷: نسل ایشان نیز هم بسیار شد / نورِ احمد، ناصر آمد، یار شد

  • قافیه: بسیار / یار

  • ردیف: شد

  • معنی: دودمان و تبار آنان نیز فزونی و برکت یافت؛ چرا که فروغ معنوی احمد (ص) یاور و پشتیبانِ زندگی‌شان گشت.

بیت ۸: وآن گروهِ دیگر از نصرانیان / نامِ احمد داشتندی مُستَهان

  • قافیه: نصرانیان / مُستَهان

  • ردیف: ندارد

  • معنی: اما گروه دیگر مسیحیان که در تعصب گرفتار بودند، نام مقدس او را کوچک و بی‌مقدار شمردند و احترامی برایش قائل نشدند.

بیت ۹: مُستَهان و خوار گشتند از فِتَن / از وزیرِ شوم‌رایِ شوم‌فَن

  • قافیه: فِتَن / شوم‌فَن

  • ردیف: ندارد

  • معنی: در نتیجه، به سبب نقشه‌های فتنه‌انگیز آن وزیر بداندیش و شوم‌پیشه، خود آنان نیز خوار، سرشکسته و تباه شدند.

بیت ۱۰: هم مُخَبَّط دینشان و حُکمشان / از پیِ طومارهای کَژبَیان

  • قافیه: حُکمشان / کَژبَیان

  • ردیف: ندارد

  • معنی: به دلیل پیروی از آن طومارهای ساختگی و احکام متناقض، هم دین و آیینشان تباه و آشفته شد و هم داوری‌ها و شریعتشان به گمراهی کشید.

بیت ۱۱: نامِ احمد این‌چنین یاری کند / تا که نورش چون نگه‌داری کند؟

  • قافیه: یاری / نگه‌داری

  • ردیف: کند

  • آرایه: استفهام انکاری و قیاس اولویت (برهان به طریق اولی).

  • معنی: وقتی احترام به نام و لفظ احمد (ص) این‌گونه مایهٔ نجات و پناهِ آدمی می‌شود، تصور کن که تابش نور باطن و حقیقت وجودی او چه حفاظی پدید خواهد آورد!

بیت ۱۲: نامِ احمد چون حِصاری شد حَصین / تا چه باشد ذاتِ آن روح‌الامین

  • قافیه: حَصین / روح‌الامین

  • ردیف: ندارد

  • آرایه: جناس اشتقاق (شبه‌جناس) میان «حصار» و «حصین»؛ تشبیه صریح (نام احمد به حصار استوار).

  • معنی: هنگامی که تنها نامِ احمد مانند دژی استوار و تسخیرناپذیر انسان را حفظ می‌کند، پس دریاب که مقام و حقیقتِ ذات آن پیامبر امین و پاک‌سرشت چه عظمتی دارد.

قسمت نظرات برای این شعر غیر فعال است.
خارج می‌شوید؟

برای خروج از سایت اطمینان دارید؟

برای دسترسی باید وارد شوید