معنی یکدله

[ یَ / یِ دِ لَ / لِ ] (ص نسبی) موافق و بی ریا و بی نفاق. (آنندراج) (برهان) (ناظم الاطباء). صادق. (ناظم الاطباء). متفق. (غیاث). یکدل. صمیمی. (یادداشت مؤلف): خوشا نبید غارجی با دوستان یکدله گیتی به آرام اندرون مجلس به بانگ و ولوله. شاکر بخاری. ز ارج تو فرزانهٔ یکدله همم حجله شد ساخته هم گله. شمسی (یوسف و زلیخا). شمار شبان و شمار گله بدانست پیغمبر یکدله. شمسی (یوسف و زلیخا). ای سپرده دین به دنیا وقت بود گر شوی مر علم دین را یکدله. ناصرخسرو. - یکدله کردن دل با کسی؛ با او همدل و هم آواز و متحد گشتن. با او صفا و یکرنگی یافتن : با من صنما دل یکدله کن گر سر ندهم آن گه گله کن.؟ ای ده دلهٔ صددله دل یک دله کن.؟ || بدون تردید. بی فکری مخالف. (یادداشت مؤلف). || شجاع. (غیاث اللغات) (آنندراج). || (ق مرکب) یکسره. یک باره. (یادداشت مؤلف): یکسره میره همه باد است و دم یکدله میره همه مکر و مری ست. حکیم غمناک (از فرهنگ اسدی نخجوانی). تو گردن نهی سوی گفتار من شوی یکدله یار و غمخوار من. شمسی (یوسف و زلیخا). || (اِ مرکب) ظاهراً به معنی مرکز و نقطهٔ اتکاء است : یکدلهٔ شش جهت و هفت گاه نقطه نه دایره بهرامشاه.نظامی.