معنی یزدی

[ یَ ] (ص نسبی) منسوب به شهر یزد. (ناظم الاطباء) (از آنندراج) (غیاث اللغات). || نام پارچه ای که در شهر یزد میبافند. (ناظم الاطباء): در وی بساط و شادروانها بافتندی و یزدیها و بالشها و مصلیها و بردیهای فندقی از جهت خلیفه بافتندی. (تاریخ بخارای نرشخی ص ۲۴). چو شد رایت گرد یزدی پدید یل زوده از اصفهان هم رسید. نظام قاری (دیوان ص ۱۸۳). فوطهٔ یزدی به قاری بخش ای تاجر ز لطف ور قماش مصر و هندستان نباشد گو مباش. نظام قاری (دیوان ص ۸۶). معجر ز گرد یزدی مفکن ز پیشوازت میترسم از نشستن بر دامن تو گردی. نظام قاری (دیوان ص ۱۰۸). یکی میشد آهسته ایلچی براه بدو کرد مدفون یزدی نگاه. نظام قاری (دیوان ص ۱۷۸). ز دیبای ششتر ز یزدی قماش که آوازه شان در عراق است فاش. نظام قاری (دیوان ص ۱۸۲).[ یَ ] (اِخ) احمدبن مهران بن خالد یزدی، مکنی به ابوجعفر از راویان بود و از عبیداللََّه بن موسی و ابونعیم نخعی و جز آن دو از کوفیان خبر شنید و منکدری و احمدبن محمد مختار و جز آنان از او روایت دارند. (از لباب الانساب).[ یَ ] (اِخ) پهلوان ابراهیم معروف به یزدی بزرگ فرزند غلامرضا یزدی (متولد یزد ۱۲۴۵ هـ . ق. متوفی در اول فروردین ۱۳۲۰ هـ . ق.) در سن ۱۲ سالگی شروع به ورزش کرد. در سال ۱۲۶۶ هـ . ق. شب عید نوروز به تهران وارد شد. پس از چند کشتی که با پهلوان پایتخت گرفت بازوبند پهلوانی را به دست آورد. آخرین کشتی او با پهلوان اکبر خراسانی بود. در مدت ۲۹ سالی که بازوبند پهلوانی به دست کرد به دست هیچکس در کشتی مغلوب نشد. او را در قم به خاک سپردند. (فرهنگ فارسی معین).[ یَ ] (اِخ) حسن بن حسین بن اسماعیل بن مرتضی حسینی یزدی. او راست: اکسیر الاخبار للاخیار الابرار چ بمبئی ۱۳۱۰ هـ . ق. (از معجم المطبوعات مصر).[ یَ ] (اِخ) سید احمدبن سید محمد حسین اردکانی یزدی، حکیم فاضل و فقیه و محدث قرن سیزدهم هجری و معاصر فتحعلی شاه و شیخ احمد احسایی بود. از تألیفات اوست: ۱- انساب السادات یا شجرة الاولیاء (از امام زمان (عج) تا حضرت آدم). ۲- ترجمهٔ عوالم در چند جلد (که جلد چهارم آن را در ۱۲۳۸ هـ . ق. به پایان رسانیده است). ۳- سرور المؤمنین فی احوال امیرالمؤمنین (ع). ۴- فضائل الشیعة. ۵- فضل الصلوة علی النبی و آله. (از ریحانة الادب ج ۴ ص ۳۳۳).[ یَ ] (اِخ) سید علی آقا طباطبائی در سال ۱۳۵۰ هـ . ق. فوت کرد. از تألیفات او «وسائل مظفری» است که به طبع رسیده است. وی در مقبرهٔ شیخ ابوالفتوح در حضرت عبدالعظیم مدفون می باشد.[ یَ ] (اِخ) سید محمدباقربن سید مرتضی حسنی حسینی طباطبائی یزدی، از علمای امامیهٔ قرن سیزدهم هـ . ق. بود. از تألیفات اوست: ۱- حل العقول لعقد الفحول فی علم الاصول. ۲- وسیلة الوسائل فی شرح الرسائل. سید در سال ۱۲۹۸ هـ . ق. درگذشت. (از ریحانة الادب ج ۴ ص ۳۳۴).[ یَ ] (اِخ) سید محمد کاظم بن عبدالعظیم طباطبایی از فحول علمای امامیهٔ قرن چهاردهم هـ . ق. و در فضل و فضیلت، علوم دینیهٔ فروعیه و اصولیه از مراجع نامی و مفاخر بزرگ شیعه در حوزهٔ علمیهٔ نجف اشرف بود. در محضر میرزای شیرازی و آقا نجفی تلمذ کرد. از آثار اوست: ۱- بستان نیاز. ۲- حاشیهٔ مکاسب شیخ مرتضی انصاری. ۳- تعادل و تراجیح. ۴- حجیة الظن فی عدد الرکعات و کیفیة صلوة الاحتیاط. ۵- السؤال و الجواب. ۶- صحیفهٔ کاظمیه. ۷- العروة الوثقی. ۸- منجزات المریض. و از آثار خیریهٔ او مدرسهٔ بزرگی است در نجف اشرف که بهترین مدارس آنجاست و به سال ۱۳۲۵ ساخته شده. مرگ وی به سال ۱۳۳۷ هـ . ق. اتفاق افتاد. (از ریحانة الادب ج ۴ ص ۳۳۵).[ یَ ] (اِخ) شیخ حسن یزدی، مردی عالم و دانشمند بود. به عراق مهاجرت کرد و از محضر علما استفاده نمود و چون مردی انقلابی بود در قیام مشروطیت شرکت کرد. چندین دوره نیز در مجلس شورای ملی عضویت یافت و در سال ۱۳۵۱ هـ . ق. (۱۳۱۱ هـ .ش.) وفات یافت.[ یَ ] (اِخ) ملا عبدالخالق بن عبدالرحیم یزدی، مقیم مشهد، و از شاگردان شیخ احمد احسایی بود و در فقه و اصول و کلام مقامی عالی داشت. مدرس حرم مطهر بود و از آثار اوست: ۱- بیت الاحزان فی مصائب سادات الزمان الخمسة الطاهرة من ولد عدنان. ۲- مصائب المعصومین الاربعة عشر. یزدی به سال ۱۲۶۸ هـ . ق. در مشهد درگذشت. (از ریحانة الادب ج ۴ ص ۳۳۳).[ یَ ] (اِخ) ملا عبداللََّه بن شهاب الدین حسین یزدی شاه آبادی ملقب به نجم الدین، از فحول فقها و علمای شیعه و جامع علوم معقول و منقول و از اساتید شیخ بهایی بود. از تألیفات اوست: ۱- التجارة الرابحة فی تفسیر سورة الفاتحة. ۲- حاشیهٔ استبصار. ۳- حاشیهٔ تهذیب المنطق، که بارها چاپ شده و کتاب درسی است (به عربی). ۴- حاشیهٔ تهذیب المنطق، که چاپ نشده و نسخه اش در کتابخانهٔ آستان قدس موجود است (به عربی). ۵- حاشیهٔ تهذیب المنطق (به فارسی). ۶- حاشیهٔ شرح شمسیهٔ قطبی. ۷- حاشیهٔ مختصر (تفتازانی). ۸- حاشیهٔ مطول. ۹- الدرة السنیة فی شرح الرسالة الالفیة. ۱۰- شرح قواعد در فقه. وفات وی به سال ۹۸۱ هـ . ق. در عراق عرب بود. (از ریحانة الادب ج ۴ ص ۳۳۴).