معنی گیلان کوتم

[ ] (اِخ) به گفتهٔ حمداللََّه مستوفی مصب سپیدرود است در دریای خزر. (نزهة القلوب چ اروپا مقالهٔ سوم ص ۲۱۷). توضیح اینکه رودخانهٔ قزل اوزن پس از آنکه در منجیل به رودخانهٔ شاهرود پیوست و تشکیل سپیدرود را داد به سوی دریای خزر جریان پیدا میکند. از منجیل تا کندلان مجرای آن بین دو کوه و بسیار باریک است اما از این نقطه به بعد دلتای وسیعی با شعبات بسیار از قبیل کیاجری یا صیقلان رودبار و حشمت رود و نورود تشکیل میدهد و شعبهٔ اصلی آن در حسن کیاده به بحر خزر میریزد. (جغرافیای طبیعی کیهان ص ۶۷). بدین ترتیب گیلان کوتم ظاهراً در محل حسن کیاده فعلی یا کمی اینسوی تر یا آنسوی تر جای داشته است اما حمداللََّه مستوفی جای دیگر گوید: کوتم بندرگاهی است که از گرگان و طبرستان و شیروان کشتی بدانجا بیرون آید و حاصل عظیم دارد. از اینجا چنین مستفاد میشود که گیلان کوتم منقول در آن کتاب مبدل کوتم گیلان باشد، یعنی بندرگاه کوتم واقع در گیلان نه اینکه «گیلان کوتم» خود مستقلاً بر ناحیه ای اطلاق شود.