معنی گنبد سلم و تور

[ گُمْ بَ دِ سَ مُ ] (اِخ) برجی مخروطی شکل با پوشش ساروجی به ارتفاع بالغ بر صد پا و بقطر سی پا است. فریزر میگوید: بگفتهٔ اهالی کتیبه ای داشت حاکی از اینکه حسام الدوله از فرمانروایان دیالمه که در قرن پنجم هجری درگذشته در آنجا مدفون گشته. بنابراین معلوم میشود که گنبد سلم و تور مذکور بنای اصلی که ابن اسفندیار و ظهیرالدین نوشته اند نبوده و بقدری استحکام داشته که با وجود چندین زلزله از بین نرفته است. آغامحمدخان سعی کرد که آنرا خراب کند، اما نتوانست و سرانجام در زلزلهٔ سال ۱۳۲۵ هـ . ق. درهم شکست و بفرمان ملک آرا محمدقلی میرزا فرزند فتحعلی شاه که حاکم مازندران بود آنرا خراب کردند. وقتی که استوارت به ساری رفت اثری از آن ندید، فقط در محل سابق بنای مزبور چاله ای مشاهده کرد. (از ترجمهٔ سفرنامهٔ مازندران و استرآباد رابینو صص ۸۱ - ۸۲).