معنی کاتب‌السلطان

[ تِ بُسْ سُ ] (اِخ) نظام الدین سلطان علی مشهدی که به القاب «قبلةالکتاب»، «زبدةالکتاب»، «سلطان الخطاطین»، «کاتب السلطانی» (یا کاتب السلطان) خوانده شده، ظاهراً به سال ۸۴۱ در مشهد متولد شده است در این شهر کسب کمالات کرده، به سال ۸۶۵، از طرف سلطان ابوسعید گورکانی به هرات دعوت شد و پس از مرگ او در دربار سلطان حسین میرزا بایقرا به کتابت مشغول و مدت چهل سال ملازم وکاتب مقرر این امیر بود و هنگام مرگ او به مشهد بازگشت تا در سال ۹۲۶ به سن هشتاد و پنج سالگی درگذشت و در جوار مزار حضرت رضا مدفون گردید. سلطانعلی در خط نستعلیق شاگرد اظهر بود و معروفترین شاگردان وی سلطان محمد نور و سلطان محمدخندان و سلطان محمد ابریشمی و علاءالدین محمد و زین الدین محمد و محمد قاسم می باشند. (فهرست نمایشگاه خطوط خوش نستعلیق ص ۱ و ۲). و رجوع به کاتب السلطان میرعلی هروی شود.[ تِ بُسْ سُ ] (اِخ) میرزا علی اکبر تفرشی ملقب به کاتب السلطان از خوشنویسان دربار فتحعلیشاه بوده و بسال ۱۲۴۵ درگذشته است. (فهرست نمایشگاه خطوط خوش نستعلیق کتابخانهٔ ملی ص ۱۲).[ تِ بُسْ سُ ] (اِخ) میرزا محمدحسین ملقب به کاتب السلطان ابن حاج محمدعلی تاجر شیرازی. در شیراز کسب کمالات کرده و از خوشنویسان مقرر دربار ناصرالدین شاه و یکی از بهترین نستعلیق نویسان قرن اخیر است که خط او با خوشترین خطوط اساتید برابری مینماید. نسخهٔ شش دفتر مثنوی که برای ناصرالدین شاه کتابت کرده یکی از نفایس خطوط نستعلیق است. وی تا زمان جلوس مظفرالدین شاه نیز از کتّاب سرکاری بوده و در کتابی که به امر مظفرالدین شاه کتابت کرده «کاتب الحضرةالسلطانی، مستوفی دیوان اعلی» رقم کرده است. از آثار او تا تاریخ ۱۳۱۶ نیز دیده شده و پس از آن معلوم نشد تا چه زمانی میزیسته است. (فهرست نمایشگاه خطوط خوش نستعلیق کتابخانهٔ ملی ص ۱۶).[ تِ بُسْ سُ ] (اِخ) میرزا محمدحسین طهرانی ملقب به کاتب السلطان، از کتّاب دربار محمد شاه و ناصرالدین شاه، در خط نستعلیق استاد بود و خط شکسته را درست می نوشت. میرزا محمدحسن تا سال ۱۲۷۰ حیات داشته و تاریخ وفاتش معلوم نیست. (فهرست نمایشگاه خطوط خوش نستعلیق کتابخانهٔ ملی ص ۱۳).[ تِ بُسْ سُ ] (اِخ) (یا کاتب السلطانی) میرمحمد شریف، خواهرزادهٔ میرعبداللََّه است و میرعبداللََّه او را بجای فرزند تربیت کرده، هنگام مرگ او را جانشین خود ساخته بود. وی با وجود کمالات انزوا گزیده و از خطاطی اعاشه میکرد. سال وفاتش در مرآةالعالم ۱۰۵۴ ذکر شده که البته سهو و لااقل تا چهارسال بعد که تاریخ تحریر این قطعات است حیات داشته است. (فهرست نمایشگاه خطوط خوش نستعلیق کتابخانهٔ ملی ص ۹).