معنی چگونگی

[ چِ نَ / نِ ] (حامص مرکب) طبیعت و طریقهٔ هر چیز و کیفیت. (ناظم الاطباء). حال. وضع. طور. حالت. کیف. چونی. هویت. ماهیت. کیفیت : و کیفیت بود چون چگونگی چیزها. (کشف المحجوب سجستانی ۱۷).... چگونگی حال قاید منجوق از وی پرسید. (تاریخ بیهقی). آنکه نداند چگونگیت نداند کهنه سرایا که تو ز بهر چرائی.ناصرخسرو. ... پیش از حدوث خطر و معاینهٔ شر چگونگی آن را شناخته باشد. (کلیله و دمنه). رجوع به چگونه و کیفیت و چونی شود. || شرح و تفسیر. شرح و توضیح. سرگذشت. (ناظم الاطباء): ایارده؛ چگونگی پازند است. (صحاح الفرس). چنانکه بیارم چگونگی آن برجای خویش. (تاریخ بیهقی). || حقیقت. (ناظم الاطباء). حاق مطلب. بیان واقع. || (اصطلاح فلسفه) ابن سینا آن را بجای کیفیت بکار برده، همچنانکه «چندی» را نیز بجای کمیت آورده است : و این را چگونگی خوانند و بتازی کیفیت. (دانشنامهٔ علایی چ خراسانی ج ۱ ص ۸۵). اللََّه را چگونگی نباشد. (کتاب المعارف).