معنی چنان و چنین

[ چُ / چِ نُ چُ / چِ ] (ترکیب عطفی، اِ مرکب) کذا و کذا. مؤلف آنندراج بنقل از جواهرالحروف نویسد که: «چنان و چنین» را جایی استعمال کنند که دو چیز یا دو شخص مجهول الحقیقة مراد باشند. لیکن ظاهراً این تعریف درست نیست و «چنان و چنین» در نظم و نثر یا در محاوره بیشتر معنی «آن و این» و «فلان و بهمان» و «این و آن» و نظایر اینها میدهد. همچنانکه در این بیت که مؤلف شاهد آورده است، نیز این معنی مناسب تر است : آگه از خویشتن چو نیست چنین چه خبر دارد از چنان و چنین. ؟ (از آنندراج). || پس از حرف ندا (اَی) افادهٔ معنی تحقیر و تذلیل منادا کند و این به منزلهٔ «اَیساتَیسا» باشد که در زبان عوام هند نوعی دشنام است. (از آنندراج). اَی کذا و کذا: بانگ برزد مرا خرد که خموش تو کیی باری ای چنان و چنین. انوری (از آنندراج).