معنی هروی

[ ] (اِ) اسم عربی عروق الصفر است. (فهرست مخزن الادویه).[ هِ رَ ] (ص نسبی) منسوب به هرات. (برهان). هریوه. (برهان). هراتی. (یادداشت به خط مؤلف).[ هِ رَ ] (اِخ) زبانی بوده است از جملهٔ هفت زبان فارسی. (برهان). زبان فارسی را شامل پنج یا هفت زبان دانسته اند که هروی به عقیدهٔ فرهنگ نویسان قدیم یکی از سه لهجه ای است که متروک شده است و آن را در ردیف سگزی و زاولی که لهجه های متروک بوده است نام برده اند. (از مقدمهٔ برهان قاطع چ معین ص سی). مقدسی در احسن التقاسیم آرد: زبان هرات وحشی است و مردم آنجا سخن را بد ادا کنند و تکلف و تحامل ورزند. (مقدمهٔ برهان چ معین ص ۴۳).[ هِ رَ ] (اِ) دانه ای است مانند ماش که در میان باقلا بود. (رشیدی). در برهان و سروری «هرول» ضبط شده است به لام و محشی رشیدی نویسد که در اکثر نسخ با یاء آمده است. (از حاشیهٔ برهان چ معین).[ هِ رَ ] (اِخ) امامی... مداح سلاطین و وزرای کرمان بوده و اشعار بسیار خوب دارد و از جمله این لغز است: ثلث و خمس و زوج فردی را که خمس و سدس او بی شک از حد عدد بیرون بود تصنیف کن بر قرار خویش باری دیگرش در بیت مال ضرب کن، چون ضرب کردی آنگهی تضعیف کن سدس عشر ثلث او را باز با این هر دو قسم جمع کن، نی نی که نصف ثلث از او تحذیف کن کعب عین و جذر طا را گر برون آری به فکر اندرو پیوند و چار و پنج را تألیف کن با محاسب گفتم اندر علم او اسمی به رمز گو «امامی» را به علم خویشتن تعریف کن. (از مجالس النفائس میرعلیشیر نوایی ص ۳۲۷). او ابوعبداللََّه محمدبن ابی بکربن عثمان معاصر مجد همگر بوده است و هر یک دیگری را مدح کرده اند. و در اصفهان به سال ۶۷۶ یا ۶۸۶ هـ . ق. درگذشت. دیوانش دو هزار بیت دارد. احوالش در تذکرهٔ نصرآبادی ص ۴۹۳ و مجمع الفصحا ج ۱ ص ۹۸ و مرآت الخیال ص ۴۰ و آتشکدهٔ آذر ص ۱۴۷ آمده است. (از ذریعه ج ۹ ص ۹۴).[ هِ رَ ] (اِخ) دهی است از بخش پاوهٔ شهرستان سنندج که از چشمه و رودخانهٔ سیروان مشروب میشود. کار مردم زراعت و محصول عمدهٔ آنجا غله است. عده ای از اهالی به شغل گله داری گذران می کنند. (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج ۵).