معنی هاوائی

(اِخ) یا ساندویچ ، ایالت پنجاهم از ایالات متحدهٔ امریکا که به صورت مجمع الجزایری در اقیانوس آرام در جنوب مدار رأس السرطان بین َ۵۵، ْ۱۸ وَ۲۵، ْ۲۸ عرض شمالی و َ۴۸، ْ۱۵۴ و َ۲۵، ْ۱۷۸ طول غربی قرار دارد. مجمع الجزایر هاوائی که جزایر ساندویچ نیز نامیده میشود از هشت جزیره تشکیل می یابد که بزرگترین آنها هاوائی با وسعت ۴۰۳۰ میل مربع است که اغلب جزیرهٔ بزرگ نامیده میشود. هفت جزیرهٔ دیگر عبارتند از: مائوئی که وسعتش ۷۲۸ میل مربع، اوآهو ۶۰۴ میل مربع، کائوائی ۵۵۵ میل مربع، مولوکائی ۲۶۵ میل مربع، لانائی ۱۴۱ میل مربع، نی ئی هائو ۷۲ میل مربع و کاهولاوبوسعت ۴۵ میل مربع این جزایر بین قارهٔ امریکا و آسیا واقع شده. و فاصلهٔ آنها تا سواحل این دو قاره نسبةً زیاد است چنانکه از اونالاسکا که در شمال هاوائی واقع است ۲۱۰۶ میل و از جزیرهٔ تاهیتی که در جنوب آن قرار گرفته ۲۳۹۰ میل و از سانفرانسیسکو که در مشرق آن است ۲۱۰۰ میل و از هونگ کونگ که حد غربی آن بشمار میرود ۴۹۶۱ میل فاصله دارد. با این ترتیب مردم هاوائی از داشتن همسایگان نزدیک محرومند. جزایر هاوائی بر طبق نظریهٔ زمین شناسان در نتیجهٔ آتش فشانی کوههای آتش فشان در این قسمت از اقیانوس کبیر پدید آمده است. هم اکنون نیز در هاوائی که جنوبی ترین جزیرهٔ این مجمع الجزایر است دو کوه آتش فشان به نام کیلاویا و مائونالوآ وجود دارد که گاهگاه توده های بزرگ گدازه های زیرزمینی از دهانهٔ آنها بیرون میریزد و بر وسعت هاوائی می افزاید. با اینکه جزایر هاوائی در جنوب مدار رأس السرطان و در منطقهٔ حاره قرار دارند، ولی نمیتوان آنها را جزو جزایر گرمسیر بشمار آورد زیرا آب و هوا، درختان، بوته ها و دیگر گیاهانی که در این جزیره ها می رویند، مربوط به منطقهٔ نیم معتدل هستند. این جزایر وضعی بین جنگلهای گرم و بخارآلود نزدیک خط استوا و نواحی خنک تر و معتدل تر شمال، دارد. آب و هوای این سرزمین تقریباً ملایم ترین آب و هوای جهان است زیرا حرارت متوسط در فصول مختلف تنها در حدود پنج و نیم درجه تغییر می کند و بندرت پیش می آید که از سی و شش درجه پایین تر آید و یا از چهل و دو درجه فراتر رود. به دو علت آب و هوای جزایر هاوائی از اغلب سرزمین هائی که در منطقهٔ حاره واقعند، خنک تر است. یکی به علت جریان های مداوم و یکنواخت هواست که آنها را بادهای دائمی مینامند. این بادها از مشرق و شمال شرقی به خشکی میوزد و خنکی باطراوتی از دریا بهمراه می آورد، و دیگر بسبب جریان اقیانوس است. این جریان به صورت دایره ای بسیار وسیع از شمال به جنوب روان میشود و آبهای گرداگرد جزیره ها را از آنچه باید باشد خنک تر میسازد. لیکن با اینکه آب و هوای این جزایر معتدل و ملایم شناخته شده است نباید تصور کرد که هرگز روز تا روز یا مکان تا مکان تغییر نمی پذیرد. بلکه در حقیقت حد اعلای درجهٔ بارندگی و حرارتی را دارد که به ندرت میتوان در نقاط دیگر جهان و در چنین وسعت کم سراغ داشت. دو کوه بزرگ هاوائی بیش از ۴۴۰۰ متر از سطح اقیانوس ارتفاع دارند و قلهٔ این کوهها که یکی مائونالوآ و دیگری مائوناکه آ نامیده میشود همواره در مدتی از سال پوشیده از برف است. با وجود این در زمین های پست که فاصلهٔ آنها از کوهستان بیش از چند کیلومتر نیست، کشتزارهای نیشکر، قهوه و میوه های گرمسیری از قبیل پرتقال، پاپایا، موز، درخت نان و آناناس میتوان یافت. میزان متوسط بارندگی سالانه در کوه وائی آلی آلی واقع در جزیرهٔ کائوائی که شمالی ترین جزیرهٔ مجمع الجزایر هاوائی است، تقریباً یازده متر و نیم میباشد و گاهی به پانزده متر هم میرسد. کوه مذکور با داشتن چنین بارندگی، پر آب ترین نقاط جهان است معهذا در همان جزیره، در فاصلهٔ کمتر از سی و دو کیلومتر، سالانه بیش از نیم متر باران نمی بارد. جزایر هاوائی در سال ۱۷۷۸ توسط ناخدا کوک دریانورد انگلیسی کشف شد. وی این جزایر را به نام ارل ساندویچ که حامی کوک در انگلستان بود جزایر ساندویچ نامید. حکومت هاوائی تا سال ۱۸۹۴ م. استبدادی بود لیکن در این سال بعد از قیامهای پی در پی و مبارزات طولانی مردم با حکومت، رژیم استبدادی به جمهوری مستقل تبدیل شد. اما عمر این جمهوری کوتاه بود زیرا چهار سال بعد یعنی در سال ۱۸۹۸ استقلال آن از دست رفت و هاوائی به ایالات متحدهٔ امریکا ملحق گشت و از این تاریخ تا ۱۹۵۹ م. در تصرف و تحت قیمومت امریکا بود لیکن در بیست و هشتم ژوئیهٔ این سال، پس از تلاشها و کوششهای وسیع و دامنه دار مردم هاوائی، این سرزمین استقلال داخلی یافت و بعنوان پنجاهمین ایالت از ایالات متحده شناخته شد و دو سناتور و یک نماینده به مجلس نمایندگان امریکا فرستاد. مرکز این ایالت شهر هونولولو است. جمعیت هاوائی بر طبق آمار سال ۱۹۴۰ م. ۴۲۳۳۳۰ تن بوده که مخلوطی از ملل اروپا و افریقا و آسیا و تعداد کمی بومیان اصلی هاوائی هستند. در بین مردم هاوائی جمعیت ژاپنی ها ۱۵۷۹۰۵ تن میباشد که این تعداد بیشتر از سایر ملتهاست، اقتصاد جزایر هاوائی روزبروز در حال توسعه و پیشرفت است. صنایع آن از پنجاه سال پیش ترقی و تکامل عظیمی یافته. محصولات آن نیشکر، آناناس و قهوه است. محصول نیشکر، هزاران تن از ساکنان این جزایر را به کار واداشته و پایه های داد و ستد هاوائی را با کشورهای دیگر جهان تشکیل داده است. امروز قریب به سی کشتگاه پهناور نیشکر در جزایر هاوائی وجود دارد. اندازهٔ متوسط هر یک از این کشتزارها در حدود هفت هزار جریب است. محصول سالیانهٔ آنها رویهم بیش از یک میلیون تن شکر است و این مقدار برابر یک چهارم کلیهٔ محصول شکری است که در آمریکا تولید میشود. پس از نیشکر مهمترین محصول هاوائی آناناس است. این میوه در سالهای اخیر شاید بیش از هر محصول دیگر جزایر هاوائی شهرت یافته محصول سالیانهٔ آن بطور متوسط در حدود بیست و چهار میلیون صندوق است. این رقم هشتاد درصد کلیهٔ آناناسی است که در سراسر جهان مصرف میشود. سومین محصول گیاهی هاوائی که پرورش آن نسبت به نیشکر و آناناس به میزان کمتری است، لیکن در اقتصاد جزایر اهمیت دارد، قهوه میباشد. امروز پرورش قهوه بیشتر در ناحیه کنا واقع در ساحل غربی جزیرهٔ بزرگ هاوائی انجام میگیرد و تقریباً تمام محصول قهوه به امریکا صادر میشود. قهوهٔ هاوائی بسبب طعم مطبوع و مطلوبی که دارد، در سراسر جهان دارای مشتریان فراوانی است. از نظر فرهنگ نیز هاوائی پیشرفت قابل توجهی دارد. دبستانها و دبیرستانهای فراوان و مؤسسات علمی و تجربی و کتابخانه در آن احداث گردیده، دانشگاه هاوائی در حدود ۵۰۰۰ دانشجو دارد. هاوائی که بهشت اقیانوس آرام نامیده میشود بسبب تنوع و خوشی آب و هوا و مناظر زیبا و دلکش طبیعی دیدنی های جالب توجه و خونگرمی و مهمان نوازی مردم، یکی از باصفاترین و زیباترین گردشگاههای جهان بشمار است و هر ساله تعداد کثیری سیاح از نقاط مختلف جهان به این جزایر میروند. (از کتاب هاوائی، تألیف اسکار لویس، ترجمهٔ کیانوش) (از دایرةالمعارف بریتانیکا).