معنی هارتمان

(اِخ) فُن آو. شاعر حماسه سرای آلمانی که در حدود سال ۱۱۷۰ م. در سواب متولد شد و نزدیک به سال ۱۲۱۰ درگذشت.(اِخ) روبرت. مردم شناس و نژادشناس آلمانی که در سال ۱۸۳۲ م. در «بلانکنبورگ» (هارتس) متولد شد و در سال ۱۸۹۳ در «نوی بابلسبرگ»درگذشت. در دانشگاه برلین تدریس کرد و آثار عمده اش بدین قرار است: مسافرت بارن دُ بارنیم در شمال شرقی افریقا (۱۸۶۳)، نقشهٔ کشورهای نیل از نظر هنر و تاریخ طبیعی (۱۸۶۵-۱۸۶۶ م.)، سودانیها(۱۸۷۶)، اقوام افریقایی (۱۸۸۰)، میمونهای انسان نما (۱۸۸۳)، رساله ای در تشریح انسان (۱۸۸۱)، گوریل (۱۸۸۱)، حبشه، کشورهای نیل (۱۸۸۳)، ماداگاسکار (۱۸۸۶).(اِخ) ژان-پیر-امیل. موسیقیدان دانمارکی که در سال ۱۸۰۵ م. در کپنهاگ متولد شد و در سال ۱۹۰۰ در همان شهر درگذشت. اپرایی به نام کربو(۱۸۳۲) داد و پس از آن چیزی نگذشت که چند اپرای دیگر به نام کورن دور (۱۸۳۴) و دزدان دریایی (۱۸۳۵) و همچنین کریستیان کوچک و دو باله و یک کنسرتو برای وین نوشت.(اِخ) ژلیوس فون. سرباز آلمانی که در سال ۱۷۷۴ متولد شد و در سال ۱۸۵۶ درگذشت. در اردوکشی پنن سولر و واترلو به فرمان ولینگتن بود و در سال ۱۸۳۶ به درجهٔ سرتیپی رسید و در سال ۱۸۵۰ بازنشسته شد. پسرش ژونیوس نیز سرباز بود و در نبردهای اطراف نتز و اورلئان (۱۸۷۰) شرکت کرد و حاکم استراسبورگ شد و در بین سالهای ۱۸۷۱-۱۸۷۵ م. حاکم استراسبورگ بود.(اِخ) کارل آمادئوس (متولد ۱۹۰۵ م.) موسیقیدان آلمانی (متولد موناکو) که خودش را از نازیها کنار کشید. شاگرد زرشن بود، پیرو مکتب اتونان . آثارش شامل پنج سمفونی، دو کوارتت زهی، کنسرتو برای پیانو به همراهی سازهای بادی و ضربی، و نیز کنسرت موسیقی مدرن که در مونیخ برگزار گردید قابل ملاحظه بود.(اِخ) کارل روبرت ادوارد فن. فیلسوف آلمانی که در سال ۱۸۴۲ م. در برلن متولد شد و در سال ۱۹۰۶ درگذشت. پسر یک ژنرال توپخانه بود و در سال ۱۸۵۸ م. به آموزشگاه توپخانه وارد ولی در سال ۱۸۶۵ به علت ضربه ای که به زانویش وارد شد استعفا کرد و از ارتش کناره گرفت. در سال ۱۸۶۹ «فلسفهٔ ناخودآگاه» (وجدان مغفول) را منتشر کرد که در سال ۱۸۷۷ بوسیلهٔ نولن به فرانسه ترجمه شد. این اثر نه تنها فلاسفه را به بحث و گفتگو وادار کرد، بلکه تمام مردم جهان را به مشاجرات حادی برانگیخت. هارتمان آثار زیادی منتشر کرد، رسالات و مقالاتی در روزنامه ها و مجلات نوشت و روانشناسی نو (۱۹۰۱) که تاریخ آلمان در نیمهٔ دوم قرن اخیر میباشد از اوست. هارتمان علاوه بر فلسفهٔ ناخودآگاه که در سال ۱۸۹۴ به نام داروینیسم به فرانسه ترجمه شد و «دین آینده» را در سال ۱۸۹۴ منتشر کرد. هارتمان عونیست است یعنی حقیقت عالم را بوسیلهٔ یک عنصر بیان میکند، «فکر» منطقی و «ارادهٔ» غیرمنطقی در ناخودآگاه بهم می آمیزد. یعنی در ناخودآگاه است که به جهان جان بخشیده میشود. هارتمان با بدبینی مطلق و افکار سلبی شوپنهاور و نیز با خوش بینی لایب نیتس و هگل درافتاد. اصول عقاید شوپنهاور را اختیار کرد و در اهمیت اراده و بدبینی نسبت به امر زندگانی تصرفی در آن نمود. به این وجه که شوپنهاور اراده را اصل دانست و علم را فرع و خادم اراده پنداشت، ولی هارتمان به هگل نزدیک شد از آن رو که علم را فرع و تابع اراده قرار نداد و آن دو را در عرض یکدیگر دانست و اصل وجود را مجموع این دو پنداشت و آن اصل را «بی خود» نامید که هم اصل حقیقت انسان است و هم اصل حقیقت جهان. و مراد از «بی خود» آن است که از خودآگاه نیست و توضیح این سخن را چنین میتوان کرد که چون در احوال موجودات تأمل می کنیم می بینیم اکثر اعمال اصلی و مهم از آنها در حال بیخودی صادر می شود، یعنی آنکه عمل را می کند یا اصلاً قوهٔ آگاهی از خود (یعنی بر نفس خود) ندارد (مانند گیاه و بعضی از جانوران) یا اگر دارد آن اعمال بدون التفات و رویه و اراده که مستلزم آگاهی از خود است صورت می گیرد. از روی طبع و فطرت مانند اعمالی که از جانوران سر میزند در ساختن لانه و آشیانه و فراهم آوردن آذوقه و همهٔ اعمال بدن جانوران، از قبیل تنفس و تغذیه و تولید مثل و فروع آنها که ادراک و شعور در آن مداخله ندارد، بلکه مزاحم است. پس اصل و حقیقت جهان، قوه ای است در حال بیخودی ولیکن از این سخن مقصود این نیست که شعور و عقل و قوهٔ آگاهی از خود یعنی ادراک نفس حقیقت ندارد یا ناچیز است، بلکه غرض این است که آن اصل فوق این قسم ادراک و شعور است و شعور و ادراک نفس و عقل ما از آن ناشی می شود... (سیر حکمت دراروپا ج ۳ صص ۱۲۴-۱۲۵).(اِخ) گئورگ. فیزیک دان آلمانی که در سال ۱۴۸۹ م. تولد یافت و به سال ۱۵۶۴ درگذشت. هارتمان اول کسی است که به تغییرات انحراف مغناطیسی بر روی خشکی متوجه شده است. (۶۰ شرقی در رم، ۱۰ در نورمبرگ،...). (شش بال تألیف جرج سارتون ص ۱۳۴).(اِخ) کارل سا دا کی شی. در سال ۱۸۶۹ م. در ناکازاکی ژاپن از پدری آلمانی و مادری ژاپنی به دنیا آمد و در سال ۱۹۴۴ درگذشت. در سال ۱۸۸۲ م. به امریکا رفت و در ۱۸۹۴ تبعیت آن دولت را قبول کرد. نویسندهٔ پیس های مسیح (۱۸۹۳)، بودا (۱۸۹۷)، کنفسیوس (۱۹۲۲) و موسی (۱۹۳۴). اشعار چندی نیز سروده و کتابهایی دربارهٔ هنر ژاپن تألیف کرده است.(اِخ) موریس. شاعر و نویسندهٔ آلمانی که در سال ۱۸۲۱ م. در دوچنیک (بوهم) متولد شد و به سال ۱۸۷۲ در وین درگذشت. در هرج و مرجهای سیاسی متهم شد و قسمتی از عمر را در تبعید به سر برد. در سال ۱۸۶۸ م. در وین اداره پاورقی ادبی روزنامهٔ «اخبار آزادی جراید» را به عهده گرفت. در سال ۱۸۴۵ دیوان اشعارش را به نام «شمشیر و جام»منتشر کرد. هارتمان قسمتی از کامیابی خود را مدیون ارزش واقعی کارش و قسمت دیگر را مدیون بیدادی است که سیاست به روزش آورده است. وی یک نقد معنوی از اعمال پارلمان فرانکفورت را که خود عضو آن بود منتشر کرد.(اِخ) نیکلا. یکی از قیافه های مشخص فلسفی آلمان بین جنگ جهانی اول و دوم است. در ریگا به سال ۱۸۸۲ م. متولد شد و در سن پترزبورگ و دورپات و ماربورگ تحصیل کرد. در جنگ بین المللی اول به خدمت ارتش آلمان درآمد و بعد از جنگ در سال ۱۹۲۰ به استادی دانشگاه شهر ماربورگ و در ۱۹۲۵ به استادی دانشگاه کُلُنْی رسید. در سال ۱۹۳۱ استاد دانشگاه برلین شد و در سال ۱۹۴۵ به استادی دانشگاه گوتین گن رسید و در این سمت باقی بود تا به سال ۱۹۵۰ در گوتین گن بدرود زندگی گفت. هارتمان از پیروان فلسفهٔ «کانتی های نو» بود. او نظریه کانتی ها را دربارهٔ شی ء من حیث هو شی ء، به عنوان مصنوع ذهن پذیرفت، و در کتاب خود به نام روش های نو در وجودشناسی آن را بسط داد و نیز تئوری ماکس شلر فیلسوف معروف آلمانی را پذیرفت، و نیز در بحث خود راجع به وجودشناسی تحت تأثیر ادموند هوسرل قرار گرفت. کارهای قابل توجه فلسفی هارتمان او را در بین فلاسفهٔ جدید مشخص کرده و نمایندهٔ نبوغ فلسفی وی است. (دائرة المعارف بریتانیکا).(اِخ) یوهانس. آهنگساز آلمانی که در نیمهٔ اول قرن هجدهم میلادی در هامبورگ متولد شد و در سال ۱۷۹۱ م. در کپنهاگ درگذشت. چندین اپرا در شهر کپنهاگ به معرض نمایش گذاشت. وی مصنف آواز ملی دانمارکی «کریستیان شاه بر فراز دکل بزرگ » است.(اِخ) یوهان پیتر امیلیوس. (۱۸۰۵-۱۹۰۰ م.) موسیقیدان دانمارکی مصنف اپرا، مانند کریستن کوچک (از روی نوشتهٔ هانس کریستین اندرسن )، باله و افسانه های عامیانهٔ او با همراهی دامادش، گید چند شویم سمفونیک «نوردیک سبجکت»، آوازهای دسته جمعی و غیره... رئیس کنسرواتور کپنهاگ بود.