معنی نواحی

[ نَ ] (ع اِ) ناحیت ها. مناطق. جِ ناحیة. رجوع به ناحیة و ناحیت شود: و هر ناحیتی از این نواحی مقسوم است به اعمال و اندر هر عملی شهرهاست بسیار. (حدود الالعالم). چگونه گیرد پنجاه قلعهٔ معروف یکی سفر که کند در نواحی لوهر.عنصری. صواب آن می نماید که بنه پیش کنیم و سوی دهستان رویم و گرگان و آن نواحی بگیریم که تاجیکان سبک مایه بی آلتند. (تاریخ بیهقی ص ۶۳۲). ارسلان خان که ولی عهد بود خان ترکستان گشت و ولایت طراز و اسپیجاب و آن نواحی جمله بغراخان برادرش را داد. (تاریخ بیهقی ص ۵۳۶). شغل وزارت ری و جبال آن نواحی مهمترِ شغل هاست. (تاریخ بیهقی ص ۳۹۵). و به اتفاق به شیراز رفتند و دیگر اعمال و... با مردم آن نواحی شرط کردند کی هر کس آنجا مقام سازد جزیه و خراج می دهد. (فارسنامهٔ ابن بلخی ص ۱۱۵). مسافران نواحیّ هفت گردونند مؤثران مزاج چهارارکانند.مسعودسعد. چه عمارت نواحی و مزید ارتفاعات به عدل متعلق است. (کلیله و دمنه). و شعاع سپهر اسلام در سایهٔ چترآل ناصرالدین بر آن نواحی گسترده شد. (کلیله و دمنه). و صبح ملت حق بر آن نواحی طلوع کرد. (کلیله و دمنه). - نواحی شناس : نواحی شناسان راه آزمای هراسنده گشتند از آن ژرف جای.سعدی. || حوالی و اطراف شهر. (ناظم الاطباء). دهات و حومهٔ شهر: پس از بازگشتن با نیشابور منی نان سیزده درم شده بود و بیشتر از مردم نواحی شهر بمرد. (تاریخ بیهقی ص ۶۲۲). بیشتر نواحی اهواز روی به خرابی نهاد. (ترجمهٔ تاریخ یمینی ص ۲۸۷). - نواحی نشین ؛ ساکن حومهٔ شهر: نواحی نشینان آن کوهسار تظلم نمودند از شهریار.نظامی. || کنارهای ملک. (غیاث اللغات). حدود یک خطه. (فرهنگ فارسی معین). کناره ها. اطراف. (ناظم الاطباء). ثغور. مرزها. حدود: و بی تردیدی بباید دانست که اگر کسی امام اعظم را خلافی اندیشد... خلل آن به اطراف و نواحی مملکت او بازگردد. (کلیله و دمنه). نواحیّ ملک از کف بدسگال به لشکر نگه دار و لشکر به مال.سعدی. || کناره های دریا. || اراضی متصل به هم. (ناظم الاطباء).