معنی نفس لوامه

[ نَ سِ لَ وْ وا مَ / مِ ] (ترکیب وصفی، اِ مرکب) نفس بسیارملامت کننده خود را به وقوع معاصی به هدایت نور دل و این نفس صلحا و اولیا را حاصل باشد، از این سبب اللََّه تعالی او را مقسم به قسم گردانیده : {/Bلاََ أُقْسِمُ بِالنَّفْسِ اَللَّوََّامَةِ. ۲-۵۷۵:۲/}(قرآن ۷۵/۲). (از غیاث اللغات). این اصطلاح مذهبی است که عرفا و فلاسفهٔ اسلام به کار دارند نفس انسان را در مقام تلألؤ نور قلب از غیب برای اظهار کمال آن و ادراک قوت عاقله به وخامت عاقبت و فساد احوال آن نفس لوامه گویند از جهت لوم و سرزنش بر افعال خود و این مرتبت مقدمه برای ظهور مرتبت قلب است که هرگاه نور قلبی ظاهر شود و غالب شود و سلطنت آن بر قوای حیوانیه آشکار گردد یعنی تسلط پیدا کند و نفس مطمئن شود نفس مطمئنه گویند. (از فرهنگ علوم عقلی ص ۵۹۸) (از اکسیرالعارفین ص ۳۰۶). رجوع به مصباح الهدایة ص ۵۹ شود.