معنی ناصرالدین قباجه

[ صِ رُدْ دی قَ جَ ] (اِخ) یکی از ممالیک اربعهٔ معزالدین محمدبن سام غوری است . وی از سال ۶۰۲ تا ۶۲۴ هـ . ق. بر ولایات سند و ملتان و اوج حکومت کرد و به سال ۶۲۵ در جنگ با سلطان شمس الدین التتمش شکست خورد و خود را به رود سند افکند و غرق شد. مرحوم عباس اقبال در تاریخ مغول آرد: سلطان جلال الدین خوارزمشاه چون از چنگ سپاهیان مغول فرار کرد با ناصرالدین قباجه طرح موافقت افکند ولی این دوستی دیری نپائید و سلطان جلال الدین بر بعضی از ولایات سند که در قلمرو ناصرالدین بود تاختن برد و فتوحاتی کرد و بار دیگر با کمک یکی از راجه های هندی -که دختر وی را به زنی گرفته بود- بر ناصرالدین قباجه تاخت و او را به سختی منهزم کرد و فتوحات بسیار گرفت . محمد عوفی مؤلف لباب الالباب پس از حملهٔ مغول از ماوراءالنهر و خراسان فرار کرد و در ولایات سند، از ملازمان درگاه ناصرالدین قباجه شد و به فرمان همین پادشاه شروع به تألیف جوامع الحکایات کرد و نیز تذکرهٔ لباب الالباب را به نام وزیر او فخرالدین حسین بن شرف الملک تصنیف کرد. رجوع به تاریخ ادبیات ایران تألیف ادوارد براون ج ۱ ص ۶۷۵ و معجم الانساب ص ۴۱۹ و تاریخ ادبیات در ایران تألیف دکتر صفا ج ۲ ص ۱۰۲۷ و قاموس الاعلام ج ۶ شود.