معنی ممقانی

[ مَ مَ ] (ص نسبی) منسوب به ممقان. - مثل سرباز ممقانی؛ سخت مبرم و مصر و متعب در مطالعهٔ دین از مدیون. (یادداشت مرحوم دهخدا).[ مَ مَ ] (اِخ) مامقانی. شیخ محمدحسن بن ملا عبداللََّه بن محمدباقر مامقانی الاصل و المولد، نجفی المسکن و المدفن. از متبحرین علمای امامیهٔ اوایل قرن چهاردهم هجری است. عالمی ربانی و فقیهی کامل صمدانی و ادیبی لغوی اصولی و عابد و زاهد و متقی و مردی متواضع بوده است و نسبت به اهل علم و سادات محبتی مفرط داشته و در انجام وظایف اسلامیه و ایصال حقوق دینیه به مصارف مقررهٔ شرعیه نهایت اهتمام و احتیاط را داشته است. نخست نزد شیخ مرتضی انصاری و پس از درگذشت او در حوزهٔ درس سیدحسین کوه کمری و برخی اکابر دیگر تلمذ کرد و سپس خود به تدریس و تصنیف اشتغال داشت تا روز هجدهم محرم ۱۳۲۳ هـ . ق. در نجف اشرف وفات یافت. (از ریحانةالادب ج ۵ ص ۱۵۹ -۱۶۰).[ مَ مَ ] (اِخ) حاج شیخ عبداللََّه بن محمدحسن بن ملا عبداللََّه مامقانی الاصل و الشهره. از اکابر و فحول علمای امامیه. در ربیع الاول ۱۲۹۰ هـ . ق. در نجف متولد شد و به تحصیلات مقدماتی پرداخت و سپس به فراگرفتن علوم عالی فقهی روی آورد و به سبب روشن بینی و فراست بسیار به تحریر شرح و تألیف کتب مهم دینی روی آورد و آثار بسیار ارزنده از خود برجای نهاد که از آن جمله است: ارشاد المتبصرین، تحفةالخیرة فی احکام الحج و العمرة، تحفةالصفوة فی الحبوة، تنقیح المقال فی احوال الرجال، الدر المنضود فی ضیغ الایقاعات و العقود، سراج الشیعة، السیف البتار فی دفع شبهات الکفار، مرآة الرشاد فی الوصیة الی الاحبة و الاولاد، مرآة الکمال لمن رام درک مصالح الاعمال، المسائلی البصریة، مطارح الافهام فی مبانی الاحکام، مقیاس الهدایه فی علم الدرایة، مناهج المتقین فی فقه ائمة الحق الیقین، منتهی المقاصد الانام فی نکت شرایع الاسلام، نتایج التنقیح، نهایة المقال فی تکملة غایة الآمال و بسیاری رسالات. وفات وی در پانزدهم شعبان ۱۳۵۱ هـ . ق. در نجف روی داده است. (از ریحانةالادب ج ۵ صص ۱۵۷ -۱۵۹).