معنی معاجين

[ مَ ] (ع اِ) جِ معجون. (ناظم‌ الاطباء). و رجوع به معجون شود. || (اصطلاح طبی) هرچه متضمن تعديل و تلطيف و تقطيع و تفتيح و تسمين و جلا و حفظ صحت و تحليل باشد آن را معاجين‌ نامند و هرچه از آن جمله مشتمل برادويهٔ قوی‌الترکيب و ذوی‌الخاصيه باشد و مدت‌ بعيد از مزاج نيفتد او را کبار نامند و عکس آن‌ را صغار و آنچه باعث ثوران حرارت غريزی‌ و... باشد که باعث سروراند آن را مفرح نامند و شروط ترکيب معاجين به نهجی است... که‌ بايد با عسل سرشته شود و در فصل زمستان‌ عسل را سه وزن ادويه و در تابستان دو وزن‌ ادويه فرموده‌اند و کمتر از دو وزن ادويه را جايز نداشته‌اند و بعضی به وزن ادويه در بعضی تراکيب قائل شده‌اند و اکثر در همهٔ فصول بر سه وزن قائلند خصوصاً معاجين‌ کبار را چه غلبهٔ عسل مانع تعفن و موجب‌ امتزاج و نفوذ قوهٔ ادويه در اعضا و قبول‌ طبيعت و حافظ قوت اوست... (از تحفهٔ حکيم مؤمن): هر کس... مبانی خيرات و مجاری صدقات او ديده... و بر دارالمرضی و فاروقها و داروهای ثمين و انواع ادويه و معاجين... اطلاع يافته داند که علو همت بر ابواب خير... تا چه حد بوده است. (ترجمهٔ تاريخ يمينی چ 1 تهران ص‌22). و رجوع به‌ معجون شود.