معنی مسرقان

[ مَ رُ ] (اِخ) نهری است در خوزستان. در ساحلش چندین شهر و قریه یافت شود و سرچشمهٔ آن در شوشتر است. اولین احداث کنندهٔ این نهر اردشیر بهمن بن اسفندیار بود و این همان رودخانه ای است که نزدیک دروازهٔ متوسط شوشتر جاری است. (از معجم البلدان). نام شاخهٔ شرقی کارون که بعداً به نام رود گرگر مشهور گشت، و ساختن آن را به اردشیر بابکان نسبت می دهند. این رود در زمان ساسانیان و در قرنهای نخستین اسلام در کنار شوشتر از شاخهٔ دیگر جدا می شده و تا آخر خاک خوزستان جداگانه به دریا می ریخته است، بدین سان که از کنار شرقی شوشتر و میاناب می گذشته، در هفت یا هشت فرسنگی به شهر معروف «عسکر مکرم» می رسیده است و از میان آن شهر گذر کرده به روستایی که به نام خود آن رود «روستای مسرقان» نامیده می شده و دارای آبادیهای فراوان بوده است می رسیده و از آنجا نیز می گذشته به برابر اهواز می رسیده است و کنار شرقی آن را از بیرون می پیموده، از زیر پل معروف «اربک» که بر سر راه اهواز به رامهرمز نهاده است می گذشته و سرانجام در دهنهٔ جداگانه ای به دریا می ریخته است. چنین به نظر میرسد که یکی از جهتهای کندن مسرقان نگهداری بند اهواز از زور و فشار سیلهای بنیادافکن بوده است و خواسته اند بخش انبوه آب از نهر مسرقان روان گردد و در نهر نخستین رود که به بند اهواز میرسد آب کمتر باشد. این رود به مرور راه خود را عوض کرده و از دریا بریده و امروز در نزدیکی بند قیر به شاخه شُتَیت می پیوندد. (کارون و بنیاد آن تألیف احمد کسروی از نثرهای دلاویز و آموزندهٔ فارسی تألیف دبیرسیاقی ص ۳۳۷).[ مَ رُ ] (اِخ) نام موضعی است. (منتهی الارب). شهرکی خرم است [ از خوزستان ] بانعمت و اندر وی خرما [ ی ] تر باشد سخت نیکو. (حدود العالم). نقطه و محلی است از جنوب اهواز -بصره. رجوع به ابن اثیر ج ۷ ص ۱۱۷ و ۱۲۲ و نزهةالقلوب ج ۳ ص ۱۱۲ و ۲۱۵ شود.