معنی مستمع

[ مُ تَ مِ ] (ع ص) نعت فاعلی از استماع. شنونده و گوش دارنده. (از منتهی الارب) (از دهار). اصغاکننده. (از اقرب الموارد). گوش کننده. نیوشنده. ج، مستمعون. رجوع به استماع شود: {/Bأَمْ لَهُمْ سُلَّمٌ یَسْتَمِعُونَ فِیهِ فَلْیَأْتِ مُسْتَمِعُهُمْ بِسُلْطََانٍ مُبِینٍ . ۱-۹۵۲:۳۸/}(قرآن ۵۲/۳۸). مستمعی گفت هان صفاوت بغداد چند صفت پرسی از صفای صفاهان. خاقانی. عطار در دل و جان اسرار دارد از تو چون مستمع نیابد پس چون کند روایت. عطار. وصفها را مستمع گوید به راز تا شناسد مرد اسب خویش باز. مولوی (مثنوی). مستمع چون تشنه و جوینده شد واعظ ار مرده بود گوینده شد. مولوی (مثنوی). مستمع داند به جد آن خاک را چشم و گوشی داند او خاشاک را. مولوی (مثنوی). مستمع چون نیست خاموشی به است نکته از نااهل اگر پوشی به است. (منسوب به مولوی). تنی چند برگفت او مجتمع چو عالم نباشی کم از مستمع.سعدی. نگویم سماع ای برادر که چیست مگر مستمع را ندانم که کیست.سعدی. فهم سخن چون نکند مستمع قوت طبع از متکلم مجوی. سعدی (گلستان). مستمع را بسی منتظر باید بود تا او تقریر سخن کند. (گلستان). سخن از مستمعان قدر پذیرد صائب قطره در گوش صدف گوهر شهوار شود. صائب. - مستمع آزاد؛ در تداول امروز محصلی که به میل شخصی نه طبق ضوابط تحصیلی در کلاس درس شرکت کند. - امثال: مستمع صاحب سخن را بر سر کار آورد. (امثال و حکم دهخدا).