معنی مداخل

[ مُ خِ ] (ع ص، اِ) پشتهٔ بلند مشرف بر زمین سیرآب. (منتهی الارب). || بزرگی که دخالت در کار قوم کند. (از متن اللغة). کسی که مداخله می نماید و داخل در کاری می شود. || مصاحب و همدم. || درون و داخل. (ناظم الاطباء). رجوع به داخل شود. || آکنده و انباشته. (ناظم الاطباء).[ مَ خِ ] (ع اِ) جِ مدخل، به معنی جاهای داخل شدن و درآمدن و وارد شدن. در یا دروازه یا رخنه ای که از آن بتوان به جائی داخل شد. موارد. مقابل مخارج : چون مار در مداخل و مضایق زمین روند. (ترجمهٔ تاریخ یمینی ص ۳۴۲). انصار دین زمام اختیار از دست ایشان بستدند و مداخل حصار فراگرفتند. (ترجمهٔ تاریخ یمینی ص ۲۵۸). || اماکن. بیوت. (غیاث اللغات) (آنندراج). رجوع به معنی قبلی شود. || جاهای دخل به معنی آمدنی زر. (غیاث اللغات) (آنندراج). رجوع به معنی بعدی شود. || عواید. آنچه داخل عایدی شخص یا دولت شود. درآمدها. مقابل مخارج. (فرهنگ فارسی معین). پول و نفعی که از طریق کسب و تجارت عاید شخص شود یا پولی که به عنوان باج و مالیات به خزانهٔ دولت ریزند. رجوع به مداخیل و نیز رجوع به مداخل بردن و مداخل کردن شود: و مداخل و مخارج گرجستان را ضبط کرده. (ظفرنامهٔ یزدی). به عهدش نیست کسب هیچ مقبل چو کسب آدمیت پرمداخل. شفیع (از آنندراج). || پول و نفعی که علاوه بر دخل معین و حقوق به مأمور دولت و غیره رسد، از قبیل انعام و رشوه. (فرهنگ فارسی معین). حق و حساب. رشوه. درآمدی که با سوء استفاده از مقام و موقعیت اجتماعی به دست آرند: در راه انتظار مداخل فقیه شهر دائم کف دعا چو ترازو گرفته است. شفیع (از آنندراج). رجوع به مداخل بردن شود. || با هم بافتن و درهم دوختن دو چیز. (از غیاث اللغات). دَرهم بافی و دَرهم دوزی دامن زین . (آنندراج). درهم بافتن و دوختن زین اسب و جز آن. (فرهنگ نظام) (از فرهنگ فارسی معین). زنجیر که به صورت گلها از سقرلات بریده بر ترکش و دامان زین و امثال آن دوزند. (آنندراج): سراج دهر هر شب بهر جناغ زینش دوزد ز چرخ و انجم تا صبحدم مداخل. سنائی (آنندراج). مداخل ز هر جانبش همچو نهر شده آبروبخش سراج دهر. ملاطغرا (آنندراج). || یک نوع بافته که در زینت لباس استعمال می کنند. پارچه ای که در کنار لباسها برای زینت دوزند. (ناظم الاطباء). رجوع به معنی قبلی شود. || حنای بوته وار که زنان رعنا بر دست و پا بندند. (غیاث اللغات) (از آنندراج).