معنی قاضی نخعی

[ نَ خَ ] (اِخ) شریک بن عبداللََّه از احفاد مالک بن نخع، مکنی به ابوعبداللََّه. عالمی است فقیه عابد فاضل کوفی با فطانت و ذکاوت از قدمای فقهاء و محدثین عامه یا امامیه که به سال ۹۵ یا ۷۵ در بخارا متولد شد و در عهد خلافت منصور دومین خلیفهٔ عباسی (۱۳۶ -۱۵۸ هـ . ق.) و مهدی سومین خلیفه (۱۵۸ -۱۶۹) به قضاوت کوفه و اهواز منصوب شد. وی بسیار حاضرالجواب و در قضاء کثیرالصواب بود. نسبت به خاندان رسالت محبت و نسبت به بنی امیه بغض بی اندازه داشته است. وی در روز شنبه اول ذی قعده به سال ۱۷۷ یا ۱۷۸ هـ . ق. در عهد خلافت هارون در کوفه وفات یافت. هارون که در این موقع در حیره بود خود را برای نماز بر جنازهٔ او به کوفه رسانید ولی بعد از وقت رسید. در امامی و یا عامی بودن وی میان علمای رجال اختلاف است. مؤلف تنقیح المقال او را امامی ممدوح شناخته است. (تنقیح المقال و روضات ص ۳۲۷) (ابن خلکان ج ۱ ص ۲۴۴) (تاریخ بغداد ج ۹ ص ۲۷۹) (ریحانة الادب ج ۴ ص ۱۸۱).